Polietilen mahsulotlarining xossalarini o’rganish va tadqiqotlash

Authors

  • Doston Romanovich Omonov Qarshi Muhandislik Iqtisodiyot Instituti

Keywords:

Polietilen, polimerlash, etilen, polimerlar, sintez, polimerlanish, somonomer, siklogeksan, katalizator

Abstract

Hozirgi kunda sanoatda va boshqa sohalarda sintetik polimerlar asosida yaratilgan plastmassalar qo’llanilmagan biror bir soha yo’q. Buning sababi albatda polimerlarni uziga xos xususiyatlarga egaligi va ishlab chiqarish uchun keng xom ashyo bazasi mavjudligidir. Sintetik polimerlarni olishdagi usullar yangi texnalogiyalar va uskunalar joriy etilishi hamda xomashyoning tarkibi o’zgarishi sayin takomillashib boradi. Polimerlanish reaksiyalari orqali olingan termoplastlardan polietilen, polipropilen, polistirol, polivenilxlorid va vinilxlorid sopolimerlari poliakrilatlari, poliizobutilen, polivenilatsetat alohida o’ringa ega. Ular ichida dunyoda eng ko’p ishlab chiqarilgani polietilendir. Yaqingacha mashinalarning detallarini faqat metalldan ishlash mumkun deb o’ylanar edi,endi esa ularning hamma qismlarini polietilenning qattiq navlaridan yasash mumkunligi ayon bo’lib qoldi. Eng qizig’i shuki, inson organizmidagi protezlar va suyaklarning ayrim qismalari polietilendan yasash mumkun ekan. Demak polietilen tashqi muhitdan odamning ichiga kirib keldi. Balki bir necha yillardan keyin olimlar polietilendan tirik to’qimalrni yaratishga qodir bo’lishsa ajab emas. Polietilen ikkinchi jahon urushida avval Angliyada birinchi radiolokatsion material bo’lib, avvaliga oltindan ham qimmatliroq edi. Endi esa u boshqa polimerlardan ancha arzon. Undan ishlanga buyumlarga doimo ehtiyoj katta. Shuning uchun polietilen ishlab chiqarish iqtisodiy manfaatlidir.

References

Xoliqova O.SH. “Polietilen ishlab chiqarish” , Kimyo yo’nalishidagi oliy o’quv yurtlari talabalari uchun uslubiy qo’llanma. Toshkent-2013.

Yusupbekov N.R., Nurmuxamedov X.S., Zokirov S.G. Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari.-Toshkent.; «SHarq»,2003.-644 b.

Fatoyev I.I., Ashurov B.F. “Polimerlarni qayta ishlash texnologiyasi” Buxoro “Durdona” n., 2018 yil – 620 b

“Polimerlar kimyosi va fizikasi” Asqarov M., T., 2004 yil.

Hamidob B.N.,Fozilov S.F., Saydahmedov SH.M., Movlonov B.A. “Neft va gaz kimyosi” ,Toshkent- muharir nashriyoti, 2014 yil, 596 b.

Salimov Z. “Neft va gazni qayta ishlash jarayonlari va uskunalari”, Toshkent-Aloqachi n., 2010 yil, 508 b.

Nurmuhammedov X.S., Temirov O.SH., Turobjonov S.M., Yusufbekov N.R., Zokirov S.G’., Tadjiho’jayev Z.A. “Gazlarni qayta ishlash texnalogiyasi, jarayon va qurilmalari”, Toshkent- Fan va texnalogiya n., 2016 yil 856 b.

Maksumov O., Turobjonov S. “Organik sintez mahsulotlari texnalogiyasi” T.: - “Fan va texnalogiya” n. 2010 yil, 232 b.

Kattayev N. “Kimyo texnalogiya” Toshkent: Yangi yo’l polygraph service, 2008 y- 432 b.

Downloads

Published

2022-05-31

How to Cite

Omonov, D. R. (2022). Polietilen mahsulotlarining xossalarini o’rganish va tadqiqotlash. Science and Education, 3(5), 405-411. Retrieved from https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/3395

Issue

Section

Technical Sciences