https://openscience.uz/index.php/sciedu/issue/feed 2026-01-25T07:53:41+05:00 Tusmatova N. opensciencellc@gmail.com Open Journal Systems <p>The scientific journal "Science and Education" is an open-access journal and the main task of the journal is to highlight the achievements, problems, and prospects of science and education, in particular, the history and stages of development of science and education in Uzbekistan, development paths, scientists who have made a great contribution to science and education in Central Asia, as well as in world science and education. Also the goal of the scientific journal "Science and Education" is to inform the scientific community about the problems of improving research and innovation in this area, to further increase the interest of the younger generation in science and education, and to express the scientific views of experts and scientists.</p> https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8323 2026-01-24T22:36:59+05:00 Muhammadali Anvarjon-o‘g‘li Ubaydullayev ubaydullayevmuhammadali2002@gmail.com

Dinamik tizimlar bir holatdan boshqa holatga o‘tish jarayonini ifodalaydi. Dinamik tizimlar, asosan, fizika, biologiya, iqtisod va muhandislik, shuningdek, raqamli modellashtirish va astronomiya kabi sohalarda qo‘llaniladi. Ushbu maqola dinamik tizimlarning umumiy xususiyatlarini ko‘rib chiqadi va ularning O‘zbekiston va global miqyosdagi qo‘llanilishi haqida ma’lumot beradi. Shu tariqa, maqolada operatsion samaradorlikni oshirish va barqaror rivojlanishni ta’minlashda dinamik tizimlarning potensial imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8324 2026-01-24T22:37:07+05:00 Бобохон Мамуров b.j.mamurov@buxdu.uz Шахноза Хикматуллаева

Изучается суперпозиция линейных и квадратичных операторов. Находятся неподвижные точки и определяется их тип.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8325 2026-01-24T22:37:12+05:00 Феруза Хайдаровна Маматкулова Муродилла Ғафуров Лазиз Тоштемиров

Пневмония касаллиги кўпинча анемия билан кечиши бутун жаҳон тиббиётида бир неча марта кўриб чиқилган ва бунга далиллар келтирилган. Қизил қон таначалари ишлаб чиқаришнинг пасайиши ва тўқима гипокциясига жавобан буйракларда эритропоэтин ишлаб чиқаришнинг компенсатор ўсиши кузатилади. Бироқ, пневмония ва унга боғлиқ анемия билан оғриган беморларнинг қонида эритропоэтин концентрациясининг ошиш даражаси ва етарлилиги тўлалича ўрганилмаган. Эритропоэтин пневмонияда асосий компенсатор рол ўйнайди, гипоксия ва яллиғланиш анемиясига жавобан эритропоэзни фаоллаштиради. У гепсидинга қарши таъсир кўрсатади, кислород ташишни яхшилаш учун қизил қон таначалари ишлаб чиқарилишини рағбатлантиради. Эритропоэтин даражасини ошириш оғир касаллик пайтида юзага келадиган анемик синдромга қарши курашишга ёрдам беради.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8326 2026-01-24T22:37:20+05:00 Феруза Хайдаровна Маматкулова Зарнигор Комулова Ситора Эшонқулова

Сурункали гастродуоденит болалар, ўсмирлар ва катталарда энг кенг тарқалган ошқозон-ичак касалликларидан биридир. Ушбу ҳолатнинг тарқалиши ҳар йили ортиб бормоқда. Ҳозирги маълумотларга кўра, ҳар уч боладан бири маълум даражада сурункали гастродуоденитдан азият чекади. Бу мактабгача ёшдаги болалар, мактаб ўқувчилари ва ўсмирларда учрайди.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8327 2026-01-24T22:37:25+05:00 Феруза Хайдаровна Маматкулова Махлиё Абдухалиқова Сабина Зохирова

Гемофилия билан оғриган беморларда геморрагик диатезнинг тез-тез қайталаниши, айниқса эритроид наслида, гематопоэтик тизимнинг стрессли функциясининг ривожланишига ёрдам беради. Адабиётларда ушбу беморларда анемияга чидамлиликнинг ошиши ва фаол қон компонентларини алмаштириш терапиясига эҳтиёж сезмасдан қон ҳужайралари параметрларининг тез тикланиши ҳақида алоҳида хабарлар мавжуд. Бироқ, жарроҳлик қон йўқотиш периферик эритроннинг морфофункционал хусусиятларига сезиларли даражада таъсир қилиши мумкин.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8328 2026-01-24T22:37:29+05:00 Feruza Xaydarovna Mamatkulova Sabina Xamraeva Lobar Narziqulova

Birlamchi oshqozon limfomasi oshqozon shilliq qavatidan kelib chiqadigan va klinik ko‘rinishi xilma-xil bo‘lgan malign limfoproliferativ kasallikdir. Ushbu retrospektiv tadqiqotning maqsadi birlamchi oshqozon limfomasining asosiy gistologik turlari bilan ularning klinik xususiyatlari o‘rtasidagi korrelyatsiyani o‘rganishdan iborat. Bemorlarga endoskopik biopsiya, gistologik va immunogistokimyoviy tekshiruvlar, shuningdek Helicobacter pylori mavjudligi aniqlash va kasallik bosqichini baholash amalga oshirildi. Klinik belgilar, endoskopik manzara va laboratoriya natijalari ham har ikkala tur o‘rtasida sezilarli farqlarni namoyish etdi. Xulosa qilib aytganda, birlamchi oshqozon limfomasining gistologik turi va uning klinik ko‘rinishi o‘rtasida mustahkam bog‘liqlik mavjud. Ushbu klinikopatologik korrelyatsiyani tushunish kasallikning tashxisini, davolash strategiyasini shaxsiylashtirish va prognozni aniqroq bashorat qilish uchun zarurdir.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8329 2026-01-24T22:37:33+05:00 Ferangiz Obidovna Olimova Obid Olimovich Tojiyev

Bugungi kunda ortopedik stomatologiyada estetik hamda funksional talablarning ortishi bilan birgalikda biologik mos materiallardan foydalanish alohida ahamiyatga ega hisoblanmoqda. Asosan, oldingi tishlar sohasida qo‘llaniladigan ko‘priksimon protezlar faqat estetik ko‘rinishga ega bo‘lishi emas, balki og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalariga nisbatan yuqori moslashuvchanlikka ega bo‘lishi kerak. Uzoq muddatli klinik kuzatuvlar shuni ko‘rsatdiki turli, arzon metallar hamda ularning qotishmalari organizmda ko‘p muddat bo‘lganda salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Hozirgi kunda dioksid sirkoniy asosidagi protezlar shunday talablarga javob beradigan material sifatida keng qo‘llanib kelinmoqda.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8330 2026-01-24T22:37:36+05:00 Jaloliddin Jamoliddin-o‘g‘li Raxmatov rakhmatovjaloliddin@gmail.com Aziza Oybek-qizi Razzoqova a_razzoqova@gmail.com

Mazkur maqolada mevali o‘simliklarning inson salomatligi va madaniy merosdagi roli keng qamrovli tarzda o‘rganilgan. Maqolada anor va bodom mevalarining biologik faol komponentlari, ularning farmakologik ta’siri hamda ilmiy va xalq tabobatida qo‘llanilish xususiyatlari tahlil qilingan. Bundan tashqari, o‘simliklarning o‘zbek xalq amaliy san’atidagi ramziy ifodasi - “anorgul” va “bodom guli” naqshlari orqali ularning madaniy ahamiyati ochib berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8331 2026-01-24T22:37:39+05:00 Jaloliddin Jamoliddin-o‘g‘li Raxmatov rakhmatovjaloliddin@gmail.com Husniya Yulduzbek-qizi Mamasukurova

Ushbu maqolada qoqigul va to‘g‘rayhon o‘simliklarining dorivorlik ahamiyati tarixiy va zamonaviy farmatsiya manbalari asosida tahlil qilingan. Abu Ali ibn Sino va Abu Rayhon Beruniyning fitoterapiyaga oid qarashlari o‘rganilib, ularning hozirgi farmakologiya fanidagi dolzarbligi yoritilgan. Maqolada sabzavot va dorivor o‘simliklarining biologik faol moddalarga, vitaminlarga boyligi, shuningdek ularning kasalliklarni oldini olish va davolashdagi imkoniyatlari asoslab berilgan. Qoqigul va to‘g‘rayhon misolida an’anaviy tabobat bilan ilmiy tibbiyot o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik ko‘rsatib berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8332 2026-01-24T22:37:45+05:00 Lobar Qahramon-qizi Ro‘zmetova Inobat Sapabayevna Sharipova Sharipova4542@gmail.com

Maqolada bolalarda nafas tizimi kasalliklarining yondosh kasalliklar fonida kechish xususiyatlari, klinik ko‘rinishi va davolash samaradorligi tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti O‘zbekiston Respublikasida 0-18 yosh oralig‘idagi o‘tkir nafas yo‘llari infeksiyalari bilan kasallangan bolalar va ularning yondosh kasalliklari hisoblanadi. 2020-2024 yillar davomida olib borilgan xalqaro adabiyotlar tahlili yondosh kasalliklarning nafas tizimi infeksiyalari kechishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, shifoxonaga yotqizilgan bolalarning 26%da kamida bitta yondosh kasallik mavjud bo‘lib, eng keng tarqalganlari bronxial astma (42,57%), neyropatiyalar (21,24%), tug‘ma yurak nuqsonlari (12,73%) hisoblanadi. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda RSV infeksiyasining o‘lim darajasi sog‘lom bolalarga nisbatan 80 barobar yuqori (1,6% va 0,02%). Ilmiy yangilik sifatida yondosh kasalliklar bo‘lgan bolalarda nafas yo‘llari infeksiyalarini boshqarishning 5 bosqichli differensial yondashuvi taklif etildi: erta aniqlash, multidistsiplinar baholash, individual davolash rejasi, profilaktika kuchaytirish, uzoq muddatli monitoring.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8333 2026-01-24T22:39:35+05:00 Dilnavo Mamatqodirova Inoyat Omonova Ilmiy rahbar: I.Ismatullayev

Ushbu maqolada organik dehqonchilik tizimining asosiy tarkibiy qismlari va ularning o‘simliklar sifatiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda tuproq unumdorligini biologik usulda saqlash, kimyoviy o‘g‘it va pestitsidlardan voz kechish, ekin almashinuvi, biologik o‘g‘itlar hamda mikroorganizmlar faoliyatidan foydalanish, shuningdek ekologik agrotexnik tadbirlarning o‘simliklarning oziqaviy qiymati, xavfsizlik darajasi va organoleptik xususiyatlariga ta’siri yoritilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, organik dehqonchilik tizimi o‘simlik mahsulotlarida nitratlar va zararli qoldiq moddalar miqdorini kamaytiradi, vitaminlar, mineral moddalar va biologik faol birikmalar miqdorini esa nisbatan oshiradi. Shuningdek, organik usulda yetishtirilgan mahsulotlarning ta’mi, saqlanish muddati va ekologik xavfsizligi yuqori bo‘lishi aniqlangan. Maqola natijalari organik dehqonchilikni joriy etish va qishloq xo‘jaligida barqaror rivojlanishni ta’minlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8334 2026-01-24T22:39:41+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Mazkur tadqiqot “Musiqa terapiyasi orqali insonda stressni kamaytirish mexanizmlarining nazariy asoslarini tadqiq etish ilmiy yo‘nalishlari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda musiqa terapiyasining psixologik, neyrofiziologik va psixoterapevtik jihatlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda stress tushunchasining ilmiy talqinlari, uning kelib chiqish omillari va inson ruhiy holatiga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, musiqa terapiyasining tarixiy rivoji, zamonaviy ilmiy yondashuvlari hamda stressni kamaytirishdagi samaradorligi nazariy manbalar asosida o‘rganiladi. Tadqiqot davomida eksperimental, kuzatuv, psixodiagnostik va taqqoslash metodlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. Musiqaning inson asab tizimiga, emotsional holatiga va fiziologik jarayonlariga ta’sir mexanizmlari ilmiy dalillar bilan asoslanadi. Ushbu ish musiqa terapiyasining stressni kamaytirishdagi ahamiyatini aniqlashga va uni amaliyotda qo‘llash imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8335 2026-01-24T22:39:45+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasi orqali stress reaksiyalarini boshqarishning nazariy asoslari va zamonaviy yo‘nalishlari systematik tahlil qilingan. Tadqiqot stress reaktsiyasining fiziologik, psixologik va xulq-atvor komponentlarini, ularning nazorat va modulyatsiya mexanizmlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada stress boshqaruv strategiyalarining nazariy modellari - muammoni hal qilish, emotsional fokusli, kognitiv qayta baholash - va musiqa terapiyasining bu strategiyalarni qo‘llab-quvvatlashdagi roli tahlil etilgan. Biofeedback va musiqa integratsiyasi, mindfulness-based musiqa terapiyasi, neyromodulyatsiya yondashuvlari kabi zamonaviy yo‘nalishlar muhokama qilingan. Tadqiqot self-regulyatsiya nazariyalari, Polyvagal nazariya, stress inokulyatsiya trening kontekstida musiqa ta’sirini ko‘rib chiqadi. Maqolada proaktiv va reaktiv stress boshqaruv strategiyalari, ularning samaradorlik mezonlari va musiqa terapiyasidagi qo‘llanish usullari shakllantirilgan. Klinik populyatsiyalar va sog‘lom shaxslarda stress boshqaruv ko‘nikmalari rivojlantirishning musiqa-asoslangan protokollari taqdim etilgan. Zamonaviy texnologiyalar va yangi terapevtik yo‘nalishlarning kelajak istiqbollari belgilangan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8336 2026-01-24T22:39:49+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Mazkur ilmiy tadqiqot “Musiqa terapiyasi ta’sirida stressni kamaytirish psixofiziologik aspektlarining nazariy tadqiqot asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan. Unda stressning psixologik va fiziologik mohiyati, uning inson organizmiga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri hamda musiqa terapiyasining ushbu jarayondagi regulyativ roli nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqaning emotsional holat, vegetativ asab tizimi, gormonal muvozanat va miya faoliyatiga ta’sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, stressni kamaytirishda musiqa terapiyasining psixofiziologik samaradorligini aniqlashda qo‘llaniladigan metodlar - eksperimental, psixodiagnostik, fiziologik ko‘rsatkichlarni o‘lchash, kuzatuv va taqqoslash usullari tahlil qilinadi. Ushbu ilmiy ish musiqa terapiyasining stressni kamaytirishdagi kompleks ta’sirini asoslashga hamda uni psixologik va sog‘lomlashtirish amaliyotida qo‘llash imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8337 2026-01-24T22:39:53+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Ushbu maqolada musiqa orqali emotsional stressni barqarorlashtirishning nazariy va ilmiy asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot emotsional stress kontseptsiyasi, uning fiziologik va psixologik mexanizmlari, barqarorlashtirish jarayonlari va musiqa ta’sirining bu jarayonlardagi rolini o‘z ichiga oladi. Maqolada emotsional tartibga solish nazariyalari, affektiv ilm, limbik tizim neyrofiziologiyasi va musiqa-emotsiya bog‘liqligi konseptsiyalari systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot musiqa parametrlarining (temp, lad, dinamika, tembr) emotsional holatga ta’siri, izoprinsip va kontrast-prinsip usullarini, shuningdek musiqa-induktsiyalangan emotsiyalarning modulyatsiya mexanizmlarini tahlil etadi. Klinik populyatsiyalar va sog‘lom shaxslarda emotsional stress barqarorlashtirishning musiqa-asoslangan protokollari, samaradorlik mezonlari va tadqiqot metodlari taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8338 2026-01-24T22:39:57+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Mazkur ilmiy tadqiqot “Musiqa terapiyasi asosida stressni boshqarishga oid nazariy ilmiy muammolarni tadqiq etish” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda stress fenomenining psixologik va fiziologik mohiyati hamda uni boshqarishda musiqa terapiyasining ilmiy asoslari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqa terapiyasining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va stressni boshqarishdagi samaradorligini tushuntiruvchi asosiy ilmiy konsepsiyalar yoritiladi. Musiqaning emotsional regulyatsiya, kognitiv jarayonlar, asab tizimi va psixofiziologik holatlarga ta’siri zamonaviy ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, stressni boshqarishda musiqa terapiyasini o‘rganishda yuzaga keladigan nazariy muammolar, metodologik yondashuvlar va ilmiy tadqiqot usullari ko‘rib chiqiladi. Ushbu ish musiqa terapiyasini stressni boshqarishda ilmiy asoslangan va samarali yondashuv sifatida chuqurroq anglashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8339 2026-01-24T22:40:02+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Ushbu maqolada musiqaning psixoterapevtik ta’siri va uning stressni pasaytirishdagi nazariy asoslari ilmiy jihatdan chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot musiqa psixoterapiyasining asosiy maktablari - psixodinamik, gumanistik, kognitiv-bihevioristik va transpersonal - konseptsiyalarini, ularning stress kamayishiga qo‘llanilishini va integrativ yondashuvlarni o‘z ichiga oladi. Maqolada musiqa psixoterapiyasining terapevtik omillari - terapevtik munosabat, katarsis, insight (tushunish), korrektiv emotsional tajriba - va ularning stress kontekstidagi roli systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot musiqa psixoterapiyasining turli usullari (analitik musiqa terapiyasi, yaratuvchi musiqa terapiyasi, behavioristik musiqa terapiyasi), ularning nazariy asoslari va stress kamayishdagi mexanizmlarini tahlil etadi. Terapevtik jarayon dinamikasi, o‘zgarish mexanizmlari va natija tadqiqotlari taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8340 2026-01-24T22:40:11+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Mazkur ilmiy tadqiqot “Musiqa terapiyasida stressni kamaytiruvchi psixologiyaviy omillarning nazariy ilmiy tadqiq etish masalalari” mavzusiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress fenomenining psixologik mohiyati hamda uni kamaytirishda musiqa terapiyasining tutgan o‘rni nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Musiqa terapiyasida stressni yumshatuvchi asosiy psixologik omillar - emotsional regulyatsiya, motivatsiya, diqqatni boshqarish, shaxsiy tajriba va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, musiqaning shaxs psixikasiga ta’sirini o‘rganishga qaratilgan nazariy yondashuvlar va metodologik masalalar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv, taqqoslash va interpretatsiya metodlaridan foydalanish imkoniyatlari asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8341 2026-01-24T22:40:17+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Ushbu maqolada musiqa terapiyasida stress boshqaruvi psixologiyasining nazariy asoslari va fundamental masalalari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot stress psixologiyasining asosiy nazariyalari - transaksional stress modeli, resurslarga asoslangan yondashuv, psixofiziologik stress nazariyasi - va musiqa terapiyasining bu nazariyalar kontekstidagi rolini o‘z ichiga oladi. Maqolada stress boshqaruvning psixologik komponentlari - kognitiv baholash, emotsional tartibga solish, xulq-atvor strategiyalari, shaxsiyat omillari - va musiqa ta’sirining bu komponentlarga integratsiyasi systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot stress boshqaruvida psixologik resurslar va musiqa orqali bu resurslarni kuchaytirish mexanizmlarini tahlil etadi. Maqolada individual farqlar, ularning stress boshqaruviga ta’siri va musiqa interventsiyalarini personalizatsiya qilish masalalari ko‘rib chiqilgan. Stress boshqaruv ko‘nikmalarini baholash psixologik vositalari va musiqa terapiyasi samaradorligini o‘lchash metodlari taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8342 2026-01-24T22:40:24+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Mazkur ilmiy tadqiqot “Musiqa terapiyasi orqali inson emotsional muvozanatini nazariy asoslarini ilmiy tahlil etish” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda emotsional muvozanat tushunchasining psixologik mohiyati hamda uni ta’minlashda musiqa terapiyasining ilmiy asoslari keng yoritiladi. Tadqiqotda musiqaning inson emotsiyalariga ta’sir etish mexanizmlari, emotsional regulyatsiya jarayonlari va shaxs ichki muvozanatini tiklashdagi roli nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv, taqqoslash va interpretatsiya metodlaridan foydalanish imkoniyatlari asoslab beriladi. Ushbu ilmiy ish musiqa terapiyasining emotsional muvozanatni ta’minlashdagi nazariy poydevorini mustahkamlashga va uni psixologik amaliyotda samarali qo‘llashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8343 2026-01-24T22:40:30+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Ushbu maqolada musiqa terapiyasida stressni pasaytiruvchi neyrofiziologik omillarning nazariy asoslari va zamonaviy tadqiqot yo‘nalishlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot musiqa qayta ishlashning neyron tarmoqlari, stress-responsiv miya strukturalari va ularning o‘zaro ta’sirini, shuningdek neyrokimyoviy modulyatsiya mexanizmlarini o‘z ichiga oladi. Tadqiqot zamonaviy neyrovizualizatsiya usullari orqali olingan dalillar asosida musiqa-induktsiyalangan neyroplastitlik, neyromodulatsiya va neyroregulatsiya jarayonlarini tahlil etadi. Maqolada musiqa parametrlarining neyrofiziologik reaktsiyalarga ta’siri, individual neyrofiziologik farqlar va ularning stress kamayishidagi roli muhokama qilingan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8344 2026-01-24T22:41:22+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Mazkur ilmiy tadqiqot “Insonda stress holatlarini musiqa yordamida yengillashtirish mexanizmlari” mavzusiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasi, uning psixologik va fiziologik mohiyati hamda musiqaning stressni kamaytirishdagi roli nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Musiqa yordamida stressni yengillashtirish mexanizmlari - emotsional regulyatsiya, diqqatni boshqarish, motivatsiya va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash - psixologik va kognitiv jarayonlar asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot metodologiyasida eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv, taqqoslash va interpretatsiya metodlari o‘rganiladi. Ushbu ish musiqa terapiyasini stressni kamaytirishda ilmiy asoslangan va samarali vosita sifatida tushunishga, shuningdek, amaliy psixologiya va sog‘lomlashtirish jarayonlarida qo‘llash imkoniyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8345 2026-01-24T22:41:28+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasining zamonavir ruhiy salomatlik tizimida stressni kamaytirish va bartaraf etishdagi nazariy asoslari hamda amaliy yo‘nalishlari tahlil qilingan. Tadqiqotda musiqa terapiyasining psixologik, neyrofiziologik va bioximyaviy mexanizmlari, uning turli usullari va stress holatlaridagi samaradorligi ilmiy manbalar asosida o‘rganilgan. Musiqa terapiyasining passiv va aktiv shakllari, ularning stress, tashvish va depressiya belgilarini kamaytirishdagi ta’siri ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalarida musiqa terapiyasining kortizol darajasini pasaytirishi, serotonin va dopamin ishlab chiqarishni oshirishi, yurak urish tezligini normallashtirishi isbotlangan. Maqolada ruhiy salomatlikni mustahkamlashda musiqa terapiyasining an’anaviy va zamonaviy yondashuvlari, hamda kelajakdagi rivojlanish istiqbollari taqdim etilgan. Musiqa terapiyasining kompleks davolash dasturlaridagi o‘rni va ahamiyati asoslangan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8346 2026-01-24T22:41:35+05:00 Baxriniso Baxromjon qizi Salimova

Ushbu maqolada musiqa terapiyasi ta’sirida ruhiy barqarorlikni shakllantirish jarayonining nazariy va ilmiy asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot ruhiy barqarorlik konstruksiyasining psixologik, filosofik va neyroilmiy asoslarini, uning shakllanish bosqichlarini va dinamik jarayonlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada ruhiy barqarorlik komponentlari - emotsional barqarorlik, kognitiv moslashuvchanlik, ijtimoiy integratsiya, ekzistensial muvozanat - va musiqa terapiyasining bu komponentlarni rivojlantirishdagi roli systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot shakllanish jarayonining nazariy modellari (bosqichli rivojlanish, spiral model, dinamik tizimlar nazariyasi), musiqa ta’sirining har bir bosqichdagi mexanizmlari va o‘zgarish kataloglarini tahlil etadi. Ontogenetik va filogenetik perspektivalar, hayot davri yondashuvlari va kulturaviy kontekst ta’siri ko‘rib chiqilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8347 2026-01-24T22:41:43+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Mazkur ilmiy tadqiqot “Musiqiy stimulyatsiyaning stress holatidagi kortizol darajasiga ta’sirining elektrofiziologik mexanizmlari” mavzusiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stressning psixofiziologik tushunchasi, kortizol darajasi va uning inson organizmidagi roli tahlil qilinadi. Musiqiy stimulyatsiya orqali stressni kamaytirish mexanizmlari - neyrofiziologik, endokrin va psixologik jarayonlar bilan bog‘liq ekanligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot metodologiyasida eksperimental, elektrofiziologik, psixodiagnostik, biomarker tahlil va statistik metodlar qo‘llaniladi. Musiqaning turli janrlari, ritmi va ohanglari kortizol sekretsiyasiga ta’sir etuvchi mexanizmlarga ta’rif beriladi, shuningdek, bu ta’sirni boshqarishning elektrofiziologik asoslari tahlil qilinadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8348 2026-01-24T22:41:47+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Ushbu maqolada klassik musiqa tinglash paytida amigdala va prefrontal korteks faolligini funksional magnit-rezonans tomografiya (fMRI) orqali tahlil qilish masalalari chuqur ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot emotsional qayta ishlashda markaziy rol o‘ynovchi amigdalaning musiqa stimullariga reaktsiyasi, prefrontal korteksning yuqori darajali kognitiv va emotsional tartibga solish funktsiyalari va bu ikki struktura o‘rtasidagi funktsional bog‘lanishni o‘z ichiga oladi. Maqolada fMRI metodologiyasi, BOLD signal mexanizmlari, bloklangan va hodisa bilan bog‘liq dizaynlar, statistik parametrik xaritalash (SPM) va funktsional konektivlik tahlili systematik tavsiflanadi. Maqolada multivariate pattern analysis (MVPA), dynamic causal modeling (DCM) va machine learning yondashuvlari kabi ilg‘or tahlil usullari taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8349 2026-01-24T22:41:51+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Mazkur tadqiqot “Travmadan keyingi stress buzilishlarida musiqiy terapiyaning neyrobiologik asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda travma natijasida yuzaga keladigan stress buzilishlari, ularning psixologik va nevrobiologik asoslari tahlil qilinadi. Musiqiy terapiya travmadan keyingi stress buzilishlarida emotsional regulyatsiya, limbik tizimning faoliyati va prefrontal korteksning inhibitor mexanizmlari orqali ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot metodologiyasida eksperimental, elektrofiziologik, neuroimaging, psixodiagnostik va biomarker tahlil metodlari qo‘llaniladi. Ushbu ilmiy ish travmadan keyingi stress buzilishlarini kamaytirishda musiqiy terapiyaning neyrobiologik mexanizmlarini tushunishga, shuningdek, psixoterapiya va sog‘lomlashtirish amaliyotida samarali qo‘llash imkoniyatlarini yaratishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8350 2026-01-24T22:41:55+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasida stressni bartaraf etishda tembr (tovush rangi) xususiyatlarining o‘rni va mexanizmlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot tembr akustik parametrlari - spektral tarkib, harmoniklar nisbati, formantlar, temporal envelope, shimmer va jitter - ning stress kamayishiga psixoakustik va psixofiziologik ta’sirini o‘z ichiga oladi. Maqolada turli cholg‘u asboblar va vokal tembrlarining emotsional assosiatsiyalari, neyrofiziologik reaktsiyalar (avtonomik nerv tizimi, kortizol darajasi, miya faolligi) va individual preferensiyalar systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot tembr ta’sirining nazariy asoslari - psixoakustika, Gestalt prinsiplari, embodied cognition, cross-modal assosiatsiyalar - kontekstida tahlil etiladi. Klinik qo‘llanishda tembr tanlash prinsiplari, individual tembrtal preferensiyalar va madaniy kontekst masalalari ko‘rib chiqilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8351 2026-01-24T22:42:00+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Mazkur ilmiy ish inson stressini musiqa ta’sirida yumshatishda akustik komponentlarning o‘rni va ahamiyatini nazariy hamda metodologik jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasining psixologik va psixofiziologik mohiyati, musiqaning inson ruhiy holatiga ta’siri hamda akustik parametrlarning - chastota, amplituda, tembr, ritm va dinamikaning stressni kamaytirishdagi mexanizmlari yoritilgan. Ilmiy ishda neyrofiziologik, psixologik va elektrofiziologik yondashuvlar asosida musiqiy stimulyatsiyaning organizmga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasida eksperimental, psixodiagnostik, elektrofiziologik (EEG, EKG), akustik tahlil va statistik metodlardan foydalaniladi. Olingan nazariy xulosalar musiqiy terapiya, psixologik reabilitatsiya va sog‘lomlashtirish amaliyotida stressni kamaytirishga yo‘naltirilgan samarali musiqiy dasturlarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8352 2026-01-24T22:42:10+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Ushbu maqolada musiqa ritmining insonda stress kamayishidagi ta’sir qonuniyatlari va mexanizmlari ilmiy jihatdan chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot ritmning asosiy parametrlari - tempo, metr, aksent naqshlari, poliritm, sinxronizatsiya - ning stress modulyatsiyasiga psixofiziologik ta’sirini o‘z ichiga oladi. Maqolada ritmik entrainment (sinxronlashtirish) mexanizmlari, yurak urishi va nafas olish bilan musiqa temposining o‘zaro ta’siri, motor tizim faollashuvi va cerebellum ning ritmik qayta ishlashdagi roli systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot ritmik qonuniyatlarning nazariy asoslari - Dynamical Attending Theory, Pulse Salience, Groove nazariyasi, embodied rhythm - kontekstida tahlil etiladi. Individual farqlar (spontaneous motor tempo, interoceptive awareness) va klinik populyatsiyalarda (tashvish, depressiya, Parkinson kasalligi) ritmik interventsiyalar ko‘rib chiqilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8353 2026-01-24T22:42:15+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Mazkur ilmiy tadqiqot musiqa terapiyasida stressni yumshatishda garmonik tarkibning ahamiyatini nazariy va metodologik jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasining psixologik va psixofiziologik mohiyati, musiqaning inson ruhiy holatiga ta’siri hamda garmonik strukturalarning emotsional regulyatsiyadagi roli yoritiladi. Garmoniya, konsonans va dissonans, tovushlararo nisbatlar va ularning neyrofiziologik qabul qilinishi stressni kamaytirish mexanizmlari bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Ishda eksperimental, psixodiagnostik, elektrofiziologik (EEG, EKG), akustik va statistik metodlardan foydalanish imkoniyatlari tahlil etiladi. Olingan nazariy xulosalar musiqiy terapiyada garmonik jihatdan to‘g‘ri tashkil etilgan musiqiy materiallardan foydalanish orqali stressni kamaytirish, emotsional barqarorlikni oshirish va psixofiziologik muvozanatni tiklash imkoniyatlarini ilmiy jihatdan asoslab beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8354 2026-01-24T22:42:22+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Ushbu maqolada stress holatlarida musiqiy ta’sirning psixologik qirralari va nazariy asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot musiqa psixologiyasining asosiy nazariy ramkalari - kognitiv-emotsional nazariya, psixodinamik yondashuv, gumanistik perspektiva, behavioristik modellar - va ularning stress modulyatsiyasidagi qo‘llanilishini o‘z ichiga oladi. Maqolada psixologik mexanizmlar - diqqat modulyatsiyasi, emotsional tartibga solish, kognitiv qayta baholash, ijtimoiy-emotsional qo‘llab-quvvatlash, eksistensial ma’no yaratish - va musiqa ta’sirining bu jarayonlardagi roli systematik ko‘rib chiqilgan. Maqolada musiqiy tajribaning fenomenologiyasi, shaxsiy ma’no yaratish jarayonlari, musiqiy identifikatsiya va o‘z-o‘zini anglash, ijtimoiy identitet va madaniy kontekst ta’siri taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8355 2026-01-24T22:43:35+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Mazkur ilmiy tadqiqot musiqa terapiyasida stressga qarshi motivatsion omillarning nazariy asoslarini kompleks ilmiy tahlil etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasi, uning psixologik va psixofiziologik mohiyati hamda musiqaning inson motivatsion sohasiga ta’siri nazariy jihatdan yoritiladi. Musiqa terapiyasida ichki va tashqi motivatsiya, emotsional rag‘bat, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, maqsadga yo‘naltirilganlik va o‘zini anglash omillarining stressni kamaytirishdagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasida nazariy tahlil, eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv, taqqoslash va statistik metodlardan foydalanish yo‘llari ko‘rsatib beriladi. Olingan ilmiy xulosalar musiqa terapiyasini stressni boshqarish va emotsional barqarorlikni mustahkamlashda motivatsion resurslarga tayangan holda samarali tashkil etish imkoniyatlarini ochib beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8356 2026-01-24T22:43:40+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Mazkur ilmiy ish “Musiqa terapiyasi asosida stress holatlarini yumshatishning nazariy konsepsiyalarini ilmiy o‘rganish masalalari va yo‘nalishlari” mavzusiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasining psixologik va fiziologik mohiyati, uning inson ruhiy holatiga ta’siri hamda musiqa terapiyasining stressni kamaytirishdagi o‘rni nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Ish davomida musiqa terapiyasining shakllanish tarixi, zamonaviy ilmiy konsepsiyalari va metodologik asoslari yoritiladi. Shuningdek, musiqaning emotsional regulyatsiya, kognitiv jarayonlar va asab tizimiga ta’sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida ochib beriladi. Tadqiqotda kuzatuv, eksperiment, psixodiagnostik tahlil, taqqoslash va interpretatsiya metodlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. Ushbu ilmiy ish musiqa terapiyasining stress holatlarini yumshatishdagi samaradorligini asoslashga hamda uni psixologik va pedagogik amaliyotda kengroq qo‘llashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8357 2026-01-24T22:43:44+05:00 Otabek Adilovich Subxanov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasi orqali stressga qarshi kognitiv funksiyalarni rivojlantirishning nazariy asoslari va mexanizmlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot kognitiv funksiyalarning asosiy komponentlari - ishchi xotira, ijroiy funktsiyalar, diqqat nazorati, kognitiv moslashuvchanlik, meta-kognitiv ko‘nikmalar - va ularning stress sharoitlaridagi buzilishlari hamda musiqa ta’sirining bu funksiyalarni rivojlantirishdagi roli systematik ko‘rib chiqilgan. Maqolada kognitiv zaxira (cognitive reserve), neyroplastitlik va kompensator mexanizmlar nazariyalari, dual-task paradigmasi, transfer effektlari va umumlashtirish masalalari muhokama qilingan. Tadqiqot zamonaviy kognitiv nevrologiya yondashuvlari - dorsolateral prefrontal korteks funksiyalari, frontoparietal tarmoq, default mode network modulyatsiyasi - kontekstida musiqa ta’sirini tahlil etadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8358 2026-01-24T22:43:49+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Mazkur ilmiy ish inson stressini musiqa ta’siri orqali barqarorlashtirish usullarining nazariy asoslarini kompleks ilmiy tahlil etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stress tushunchasining psixologik va psixofiziologik mohiyati, musiqaning inson ruhiy holatiga ta’sir mexanizmlari hamda stressni barqarorlashtirishda musiqiy terapiyaning roli yoritiladi. Musiqa yordamida emotsional regulyatsiya, vegetativ nerv tizimini muvozanatlashtirish, motivatsion va kognitiv jarayonlarni faollashtirish usullari nazariy jihatdan asoslab beriladi. Ishda nazariy tahlil, eksperimental, psixodiagnostik, neyrofiziologik, kuzatuv va statistik metodlardan foydalanish yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasini stressni boshqarish va psixologik barqarorlikni ta’minlashda samarali ilmiy-amaliy vosita sifatida qo‘llash imkoniyatlarini kengaytiradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8359 2026-01-24T22:43:54+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu maqolada o‘tkir stress sharoitlarida musiqiy-akustik stimulyatsiyaning neyrokimyoviy mexanizmlari va molekulyar asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot o‘tkir stress reaktsiyasining neyrokimyoviy kaskadi - kortizol, katekolaminlar, CRH chiqarilishi - va musiqiy stimulyatsiyaning bu jarayonlarni modulyatsiya qilish mexanizmlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada o‘tkir vs xronik stress farqlari, musiqa parametrlarining (chastota, intensivlik, temporal struktura) neyrokimyoviy effektlarga differensial ta’siri, rapid onset mexanizmlari (sekundlar-daqiqalar) va uzoqroq genomik effektlar (soatlar) muhokama qilingan. Translatsion tadqiqotlar, biomarkerlar identifikatsiyasi va farmakologik qo‘llanish istiqbollari taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8360 2026-01-24T22:44:03+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu ilmiy tadqiqot dopaminergik sistemaning musiqiy hissiyotlarni qayta ishlashdagi rolini neyropsixologik nuqtayi nazardan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda musiqiy stimulyatsiya jarayonida yuzaga keladigan emotsional tajribaning neyrobiologik asoslari, ayniqsa dopamin tizimining mukofot, motivatsiya va emotsional baholash jarayonlaridagi funksiyalari yoritiladi. Dopamin ajralishi bilan bog‘liq miya tuzilmalari - ventral tegmental soha, nucleus accumbens, prefrontal korteks va limbik tizimning musiqani qabul qilishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Ishda neyropsixologik, eksperimental, neyrovizualizatsion (fMRI, PET), psixodiagnostik va statistik metodlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqiy hissiyotlarning shakllanishi va ularning motivatsion hamda emotsional jarayonlar bilan uzviy bog‘liqligini ilmiy jihatdan asoslab beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8361 2026-01-24T22:44:10+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu maqolada kronik stress sindromida retseptiv musiqoterapiyaning neyrogormonal mexanizmlari va endokrin modulyatsiya jarayonlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot kronik stressning neyroendokrin patologiyasi - kortizol-BDNF, oksitotsin-kortizol antagonizmi, prolaktin-dopamin, leptin-grelin muvozanati - va musiqa ta’sirining bu kompleks tizimlarni qayta tiklash yo‘llari systematik ko‘rib chiqilgan. Maqolada retseptiv musiqoterapiyaning aktiv terapiyadan farqlari, passiv tinglashning neyrogormonal effektlari, optimal musiqa xususiyatlari (janr, tempo, dinamika, tanishlik), dozalash prinsiplari (davomiyligi, chastotasi, kunning vaqti) va individual endokrin profilga moslashtirilgan yondashuvlar taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8362 2026-01-24T22:44:15+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Mazkur ilmiy tadqiqot musiqiy ritmning inson organizmidagi gemodinamik va vegetativ reaksiyalarga ta’sirini elektrokardiografik ko‘rsatkichlar asosida nazariy va metodologik jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda musiqiy ritm tushunchasi, uning neyrofiziologik va psixofiziologik ta’sir mexanizmlari hamda yurak-qon tomir tizimi faoliyatidagi o‘zgarishlar o‘rganiladi. Ayniqsa, yurak urish tezligi, yurak ritmi variabelligi, vegetativ nerv tizimi muvozanati va gemodinamik ko‘rsatkichlarning musiqiy stimulyatsiya bilan bog‘liqligi tahlil etiladi. Tadqiqot natijalari musiqiy ritmning sog‘lomlashtiruvchi va terapevtik imkoniyatlarini ilmiy jihatdan asoslashga hamda musiqiy terapiya amaliyotida yurak-qon tomir tizimiga ta’sirini baholashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8363 2026-01-24T22:44:20+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu maqolada meditativ musiqa tinglash paytida miyaning funktsional bog‘lanishlari (functional connectivity) va ularning elektroentsefalografiya (EEG) orqali aniqlangan korrelyatlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot alpha to‘lqinlarining oshishi va frontal-posterior alpha kogerentligining kuchayishi, theta ritmining frontal-midline (Fm-theta) faollashuvi, beta va gamma modulyatsiyasi, interhemisferik kogerentlik o‘zgarishlari va meditativ musiqa parametrlarining (tempo, garmoniya, takrorlanish) bu neyrofiziologik naqshlarga ta’siri muhokama qilingan. Maqolada qQEEG (quantitative EEG), neurofeedback protokollari, mindfulness training bilan kombinatsiya va klinik qo‘llanishlar taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8364 2026-01-24T22:44:25+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Mazkur ilmiy tadqiqot stress reaksiyalarini modulyatsiya qilishda audial stimulyatsiyaning limbik tizimga ta’sirini neyropsixologik va neyrofiziologik nuqtayi nazardan tahlil etishga bag‘ishlangan. Ishda stress tushunchasi, uning markaziy nerv tizimidagi mexanizmlari hamda eshitish orqali beriladigan stimullarning emotsional va vegetativ javoblarga ta’siri yoritiladi. Audial stimulyatsiyaning limbik tizim tarkibidagi asosiy tuzilmalar - amigdala, gippokampus, gipotolamus va singulat korteks faoliyatini modulyatsiya qilishdagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqotda nazariy tahlil, eksperimental, neyrovizualizatsion (fMRI, EEG), psixodiagnostik va statistik metodlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Olingan xulosalar audial stimulyatsiyani stressni boshqarish va emotsional barqarorlikni ta’minlashda samarali ilmiy-amaliy vosita sifatida asoslab beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8365 2026-01-24T22:44:30+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu maqolada musiqa terapiyasi orqali stressni yengish individual strategiyalarining nazariy asoslari va ularni ilmiy tahlil etish yo‘nalishlari keng qamrovda ko‘rib chiqilgan. Maqolada personalizatsiya qilingan musiqa terapiya yondashuvlari, assessment (baholash) vositalari - psixometrik testlar, musiqa listening profillash, fiziologik biomarkerlar, neyrovizualizatsiya - va individual profil yaratish metodologiyalari systematik tavsiflanadi. Tadqiqot dinamik adaptatsiya strategiyalari, real-time monitoring va feedback tizimlari, machine learning algoritmlar va individual bashorat modellarini tahlil etadi. Maqolada cross-cultural jihatlar, yosh bo‘yicha farqlar, gender differensiyalari, klinik vs sog‘lom populyatsiyalar va travma-informed yondashuvlar muhokama qilingan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8366 2026-01-24T22:45:16+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu ilmiy ish musiqa terapiyasida stressni pasaytirish jarayonida emotsional regulyatsiya mexanizmlarining nazariy va metodologik asoslarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda stressning psixologik va fiziologik mohiyati, emotsional regulyatsiya tushunchasi hamda musiqaning inson emotsional holatiga ta’sir mexanizmlari yoritiladi. Musiqa terapiyasining emotsional regulyatsiyani shakllantirishdagi o‘rni, limbik tizim va vegetativ nerv tizimi faoliyati bilan o‘zaro bog‘liqligi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Ishda nazariy tahlil, eksperimental, psixodiagnostik, neyropsixologik, kuzatuv va statistik metodlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasini stressni boshqarish, emotsional barqarorlikni ta’minlash va psixologik reabilitatsiya jarayonlarida samarali qo‘llash uchun ilmiy-amaliy asos yaratadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8367 2026-01-24T22:45:21+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu maqolada musiqa ta’sirining inson stressini kamaytirishdagi nazariy-metodologik asoslari va tadqiqot metodlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot musiqa psixologiyasi, neyromusiqologiya va psixofiziologiya fanlarining integratsiyasiga asoslanadi. Maqolada stress holatlarini baholash metodlari, musiqa ta’sirini o‘lchash vositalari va eksperimental tadqiqotlar metodologiyasi systematik ravishda ko‘rib chiqilgan. Kvantitativ va kvalitativ tadqiqot paradigmalari, psixometrik testlar, fiziologik ko‘rsatkichlarni o‘lchash texnikalari, neyrovizualizatsiya usullari tahlil etilgan. Musiqa parametrlarining (temp, ritm, dinamika, lad) stress kamayishiga ta’siri tadqiq qilingan. Longitudinal va kross-sektsional dizaynlar, randomizatsiyalangan nazorat ostidagi sinovlar, meta-analiz metodlari muhokama qilingan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8368 2026-01-24T22:45:24+05:00 Durdona Akmal kizi Ropieva

Ushbu maqolada stressni musiqa terapiyasi orqali kamaytirish psixologiyasining nazariy asoslari va fundamental konseptsiyalari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot stress psixologiyasining asosiy nazariy ramkalari - musiqa terapiyasining bu ramkalar kontekstidagi ta’sirini o‘z ichiga oladi. Maqolada psixologik mexanizmlar - diqqat qayta yo‘naltirish, emotsional tartibga solish, kognitiv qayta baholash, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, ma’no yaratish, resilience qurish - va musiqa ta’sirining har bir mexanizmga ta’siri systematik ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot zamonaviy psixologiya yo‘nalishlari - kognitiv psixologiya, affektiv nevrologiya, ijtimoiy psixologiya, ekzistensial psixologiya, pozitiv psixologiya - kontekstida musiqa terapiyasining stress modulyatsiyasidagi rolini tahlil etadi. Nazariy integratsiya, empirik dalillar va amaliy implikatsiyalar holistik perspektivada taqdim etilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8369 2026-01-24T22:45:32+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu ilmiy ish “Stressni boshqarishda musiqa terapiyasi rolini ochib beruvchi nazariy ilmiy asoslarni tahlil qilish uslublari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda stress fenomenining psixologik va fiziologik mohiyati hamda uni boshqarishda musiqa terapiyasining ilmiy ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqa terapiyasining nazariy konsepsiyalari, stressni kamaytirish va boshqarishdagi ta’sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, musiqaning emotsional regulyatsiya, kognitiv jarayonlar va neyrofiziologik tizimlarga ta’sirini o‘rganishga qaratilgan tahlil uslublari keng yoritiladi. Tadqiqot davomida eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv, taqqoslash va interpretatsiya metodlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Ushbu ish musiqa terapiyasining stressni boshqarishdagi samaradorligini ilmiy jihatdan asoslashga hamda uni psixologik va pedagogik amaliyotga tatbiq etishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8370 2026-01-24T22:45:39+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasining stressni yumshatishdagi ta’sir mexanizmlari nazariy va ilmiy jihatdan chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot musiqa ta’sirining neyrofiziologik, psixologik, bioximyaviy va ijtimoiy-kognitiv mexanizmlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada musiqa qabulining markaziy va periferik nerv tizimlaridagi jarayonlari, neyrotransmitter va gormonlar almashinuviga ta’siri, limbik tizim va prefrontal korteks faoliyatini modulyatsiya qilish mexanizmlari systematik ko‘rib chiqilgan. Gipotalamus-gipofiz-adrenal o‘qining tartibga solinishi, avtonomik nerv tizimi balansining tiklanishi va neyroplastitik o‘zgarishlar tahlil etilgan. Psixologik mexanizmlar - diqqatni chalg‘itish, emotsional tartibga solish, kognitiv qayta baholash - va ularning stress yumshatishdagi o‘rni muhokama qilingan. Maqolada zamonaviy neyrovizualizatsiya tadqiqotlari natijalari, molekulyar biologiya ma’lumotlari va integrative modellar asosida musiqa terapiyasining kompleks ta’sir mexanizmlari tizimli tarzda shakllantirilgan va kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlari belgilangan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8371 2026-01-24T22:45:47+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Mazkur ilmiy tadqiqot “Inson stressini kamaytirishda musiqa terapiyasi samaradorligini nazariy asoslarda o‘rganish ilmiy tadqiqotlari” mavzusiga bag‘ishlangan. Unda stress fenomenining psixologik va fiziologik mohiyati, uning inson ruhiy holati va umumiy salomatligiga ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqa terapiyasining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va stressni kamaytirishdagi samaradorligini tushuntiruvchi ilmiy konsepsiyalar yoritiladi. Musiqaning emotsional regulyatsiya, kognitiv jarayonlar va neyrofiziologik tizimlarga ta’siri ilmiy manbalar asosida izohlanadi. Shuningdek, musiqa terapiyasi samaradorligini aniqlashda qo‘llaniladigan metodlar - eksperiment, psixodiagnostika, kuzatuv va taqqoslash uslublari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasini stressni kamaytirishda samarali, xavfsiz va ilmiy asoslangan usul sifatida baholash imkonini beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8372 2026-01-24T22:45:51+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Ushbu maqolada musiqa terapiyasi orqali ruhiy muvozanatni tiklashning nazariy va ilmiy asoslari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot ruhiy muvozanat kontseptsiyasining psixologik, filosofik va neyroilmiy talqinlarini, uning buzilish mexanizmlarini va tiklanish jarayonlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada musiqa terapiyasining gomeostaz, allostaz va ruhiy resilience (bardoshlilik) konseptsiyalari bilan bog‘liqligi ko‘rib chiqilgan. Emotsional tartibga solish nazariyalari, intrapsixik muvozanat modellari va ijtimoiy-kognitiv yondashuvlar kontekstida musiqa ta’siri tahlil etilgan. Tadqiqot muvozanat tiklanishining bir necha o‘lchamlarini - emotsional, kognitiv, ijtimoiy, ekzistensial - qamrab oladi. Zamonaviy neyroilmiy dalillar asosida musiqa terapiyasining miya tarmoqlari dinamikasiga, neyrotransmitter tizimlariga va psixofiziologik muvozanatga ta’siri muhokama qilingan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8373 2026-01-24T22:45:57+05:00 Azizbek Rustam o‘g‘li Rustamov

Mazkur ilmiy tadqiqot “Stress holatlarini musiqa orqali yengillashtirishning nazariy mexanizmlarini o‘rganish ilmiy tahlil masalalari” mavzusiga bag‘ishlangan. Unda stress fenomenining psixologik va fiziologik mohiyati, uning inson ruhiy holatiga ta’siri hamda musiqa terapiyasining stressni yengillashtirishdagi ilmiy asoslari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqaning emotsional regulyatsiya, neyrofiziologik jarayonlar va kognitiv faoliyatga ta’sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, stressni musiqa orqali yengillashtirish jarayonini o‘rganishda qo‘llaniladigan ilmiy tahlil masalalari, metodologik yondashuvlar va tadqiqot uslublari batafsil ko‘rib chiqiladi. Eksperimental, psixodiagnostik, kuzatuv va taqqoslash metodlarining ahamiyati ochib beriladi. Ushbu tadqiqot musiqa terapiyasining stressni kamaytirishdagi samaradorligini ilmiy asoslashga hamda uni psixologik va pedagogik amaliyotda keng qo‘llash imkoniyatlarini aniqlashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8374 2026-01-24T22:46:07+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Ushbu maqolada doira cholg‘usini o‘rgatish jarayonida milliy musiqa merosini saqlash va targ‘ib qilish masalalari ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil etiladi. O‘zbek milliy musiqa madaniyatida doira cholg‘usi muhim o‘rin tutib, xalq og‘zaki ijodi, an’anaviy ijrochilik maktablari va marosim amaliyoti bilan chambarchas bog‘liqdir. Tadqiqotda doira ijrochiligini o‘qitishda an’anaviy va zamonaviy pedagogik metodlarning uyg‘unlashuvi, milliy usullarni yosh avlod ongiga singdirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ta’lim jarayonida milliy ritmik naqshlar, maqom va folklor namunalaridan foydalanishning samaradorligi yoritiladi. Maqolada musiqiy ta’lim orqali madaniy merosni avaylab-asrash, ijrochilik an’analarini davom ettirish hamda ularni zamonaviy ta’lim tizimiga moslashtirish muhim vazifa ekani asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8376 2026-01-24T22:46:14+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada zarbli cholg‘ular pedagogikasida kasbga yo‘naltirish va motivatsiya omillarining o‘rni, mazmuni hamda pedagogik ahamiyati tahlil etiladi. Zarbli cholg‘ularni o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning kasbiy qiziqishini shakllantirish, ularning ijrochilik salohiyatini aniqlash va rivojlantirish muhim vazifa hisoblanadi. Tadqiqotda motivatsiyaning ichki va tashqi omillari, ularning ta’lim jarayoniga ta’siri hamda pedagogik metodlar orqali faollashtirish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, ansambl va orkestr faoliyati, sahna tajribasi, tanlov va konsertlar orqali o‘quvchilarni kasbga yo‘naltirish mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida zarbli cholg‘ular ta’limining tarbiyaviy, ma’naviy va kasbiy ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8378 2026-01-24T22:46:18+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Ushbu ilmiy maqolada doira ijrochiligining yoshlarda milliy o‘zlikni anglashni shakllantirishdagi pedagogik, madaniy va ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Doira o‘zbek milliy musiqa merosining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, xalqning tarixiy xotirasi, estetik qarashlari va an’anaviy qadriyatlarini mujassam etadi. Tadqiqotda doira ijrochiligini o‘qitish jarayonida milliy ongni rivojlantirishga xizmat qiluvchi pedagogik metodlar, jumladan, ustoz-shogird an’anasi, folklor namunalaridan foydalanish, ansambl ijrochiligi va sahna faoliyatining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, doira orqali yoshlarning musiqiy didi, vatanparvarlik tuyg‘usi va madaniy o‘ziga xoslikni anglash jarayoni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada milliy musiqa ta’limi yosh avlodning ma’naviy kamolotini ta’minlovchi muhim vosita ekanligi asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8375 2026-01-24T22:46:10+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada milliy zarbli cholg‘ular ta’limining jahon musiqa madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati pedagogik hamda madaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular har bir xalqning tarixiy xotirasi, estetik qarashlari va musiqiy tafakkurini aks ettiruvchi muhim madaniy hodisa hisoblanadi. Tadqiqotda milliy zarbli cholg‘ularni o‘rgatish jarayonida an’anaviy va zamonaviy metodlarning uyg‘unligi, ularning xalqaro musiqiy makon bilan integratsiyasi masalalari yoritiladi. Shuningdek, jahon musiqa madaniyatida milliy zarbli cholg‘ularning o‘rni, ularning orkestr, ansambl va sahna ijrochiligidagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqolada milliy musiqa ta’limi madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish, yosh avlodda milliy va umuminsoniy qadriyatlarni shakllantirishda muhim vosita ekani ilmiy asosda ochib beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8377 2026-01-24T22:46:15+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada doira va milliy zarbli cholg‘ularni o‘rgatishda an’anaviy hamda zamonaviy uslublardan foydalanishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular xalqning tarixiy xotirasi, estetik tafakkuri va ijrochilik an’analari bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ularni o‘qitish jarayoni maxsus metodik yondashuvni talab etadi. Tadqiqotda ustoz-shogird an’anasi, og‘zaki o‘rgatish, tinglash va takrorlash kabi an’anaviy metodlar bilan bir qatorda interfaol ta’lim, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, audio-video vositalar va sahna amaliyotiga asoslangan zamonaviy uslublarning samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, ushbu uslublarning o‘zaro uyg‘unligi doira va milliy zarbli cholg‘ular ijrochiligini rivojlantirish, yosh avlodda musiqiy did va milliy ongni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8379 2026-01-24T22:46:21+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston zarbli cholg‘ularini o‘rgatishda an’anaviy ustozlik an’analarining zamonaviy ta’lim tizimidagi talqini va amaliy ahamiyati tahlil etiladi. O‘zbek milliy musiqa madaniyatida doira, nog‘ora, safoil kabi zarbli cholg‘ularni o‘rgatishda ustoz-shogird an’anasi asrlar davomida asosiy ta’lim shakli bo‘lib kelgan. Tadqiqotda ushbu an’ananing pedagogik mohiyati, uning yosh ijrochilarni tarbiyalashdagi o‘rni hamda zamonaviy ta’lim metodlari bilan uyg‘unlashuvi ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, an’anaviy ustozlik tajribasini interfaol metodlar, axborot texnologiyalari, sahna amaliyoti va ansambl mashg‘ulotlari orqali boyitish imkoniyatlari yoritilgan. Maqolada ustozlik an’analarining zamonaviy talqini milliy musiqa merosini saqlash, rivojlantirish va yosh avlodga samarali yetkazishda muhim omil ekani asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8380 2026-01-24T22:46:29+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada doira chalish texnikasini rivojlantirishda qo‘llaniladigan ilmiy-nazariy yondashuvlar tahlil qilinadi. Doira o‘zbek milliy musiqa madaniyatida eng muhim zarbli cholg‘ulardan biri bo‘lib, uning ijrochiligi nafaqat ritmik aniqlikni, balki estetik va ma’naviy ifodani talab qiladi. Tadqiqotda doira chalish texnikasini mukammallashtirishga qaratilgan metodik yondashuvlar, psixomotor qobiliyatlarni rivojlantirish, ijrochilik ko‘nikmalarini tizimli shakllantirish va zamonaviy pedagogik metodlarning qo‘llanilishi ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, texnika rivojlanishida an’anaviy ustoz-shogird metodikasining roli, interfaol mashg‘ulotlar va sahna amaliyotining samaradorligi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari doira chalish texnikasini nafaqat milliy musiqa merosini saqlash, balki yosh ijrochilarning ijodiy va texnik imkoniyatlarini kengaytirish yo‘nalishida qo‘llash imkonini beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8381 2026-01-24T22:46:38+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston milliy zarbli cholg‘ular pedagogikasining tarixiy-nazariy asoslari tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular o‘zbek musiqiy madaniyatining muhim elementi bo‘lib, doira, nog‘ora, karnay va safoil kabi cholg‘ularni o‘rgatishda an’anaviy ustoz-shogird tizimi asrlar davomida qo‘llanilgan. Tadqiqotda pedagogikaning tarixiy rivojlanishi, nazariy asoslari, metodik yondashuvlar va zamonaviy talqinlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, milliy cholg‘ularni o‘rgatishda ritmik, texnik va ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish metodlari, ustozlik an’anasi va interfaol mashg‘ulotlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari milliy musiqa merosini saqlash, yosh ijrochilarning professional va ma’naviy rivojlanishini ta’minlash hamda pedagogik jarayonni tizimlashtirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8382 2026-01-24T22:46:46+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Mazkur maqolada O‘zbekiston milliy musiqa madaniyatida doira ijrochiligi madrasasining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari ilmiy nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda doira ijrochiligi pedagogikasining tarixiy ildizlari, an’anaviy ustoz-shogird tizimi, madrasalardagi o‘quv jarayonlari va zamonaviy pedagogik yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, doira ijrochiligi madrasalarida texnik, ritmik va ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish metodlari, mashg‘ulotlarning tizimliligi va metodik vositalarining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari doira ijrochiligi madrasalari orqali milliy musiqa merosini saqlash va yosh ijrochilarning professional va ma’naviy rivojlanishini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, maqola an’anaviy va zamonaviy pedagogik metodlarni uyg‘unlashtirishning samaradorligini yoritadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8383 2026-01-24T22:46:51+05:00 Daniyar Qulmurat-uli Jumamuratov

Ushbu maqolada O‘zbekiston milliy zarbli cholg‘ulari ta’limida og‘zaki an’analar va yozma manbalarni integratsiya qilish masalalari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot milliy musiqa pedagogikasining tarixiy ildizlari, ustoz-shogird tizimi va madaniy merosni uzluksiz saqlashdagi rolini yoritadi. Og‘zaki an’analar shogirdlarni texnik va ritmik ko‘nikmalar bilan tanishtirsa, yozma manbalar pedagogik jarayonni tizimlashtirish va ilmiy asoslash imkonini beradi. Maqolada metodik yondashuvlar, interfaol mashg‘ulotlar, ansambl ijrochiligi va zamonaviy pedagogik vositalar orqali og‘zaki va yozma manbalarni uyg‘unlashtirishning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari milliy cholg‘ular pedagogikasini takomillashtirish, yosh ijrochilarning ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda milliy musiqa merosini saqlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8384 2026-01-24T22:46:56+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada musiqa terapiyasida stress reaksiyalarini boshqarish strategiyalarining nazariy asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot stressning fiziologik, psixologik va emosional aspektlarini aniqlash, musiqa terapevtik vositalarining samaradorligini o‘rganish va individual yondashuvlarni shakllantirishga qaratilgan. Maqolada turli musiqa janrlari va ritmik uslublarining stressni kamaytirishdagi roli, musiqaning kognitiv va emosional jarayonlarga ta’siri, shuningdek, musiqa terapiyasida qo‘llaniladigan nazariy va metodik yondashuvlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasining stressni boshqarishdagi samaradorligini oshirish, terapevtik strategiyalarni optimallashtirish va individual bemorlarning psixofiziologik holatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8385 2026-01-24T22:47:02+05:00 Ktaybekova Dilfuza Jumabekova

Ushbu maqolada musiqa orqali stressga bardoshlilikni oshirish metodlarining nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot stressning fiziologik va psixologik mexanizmlarini aniqlash, musiqa vositalarining psixofiziologik holatga ta’siri va stressga bardoshlilikni oshirish strategiyalarini ishlab chiqishga qaratilgan. Maqolada musiqa terapiyasi usullari, ritm, tempo, janr va vokal-instrumental mashg‘ulotlarning stressga bardoshlilikni oshirishdagi roli ilmiy tahlil qilinadi. Shuningdek, interfaol va individual yondashuvlar yordamida bemorlarning ruhiy va kognitiv barqarorligini oshirish metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa asosidagi strategiyalarni tizimli qo‘llash stressni kamaytirish va insonning adaptatsiya qobiliyatini yaxshilashda samarali ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8386 2026-01-24T22:47:09+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada inson stressini musiqa orqali barqarorlashtirishda individual farqlarni nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot stressning fiziologik, psixologik va emotsional mexanizmlarini, shuningdek, musiqa terapevtik yondashuvlarining individual xususiyatlarga bog‘liq samaradorligini tahlil qiladi. Maqolada musiqaning ritmik, melodiya, tempo va janr elementlari insonning individual psixofiziologik xususiyatlariga qarab stressni boshqarishga qanchalik ta’sir qilishi, shuningdek, individual yondashuv va interfaol metodlarning samaradorligi nazariy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasining individual xususiyatlarni hisobga olgan holda stressni barqarorlashtirishda samarali strategiyalarni shakllantirish imkonini berishini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8387 2026-01-24T22:47:17+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal uslubini o‘rgatishda kompetensiyaga asoslangan yondashuvning afzalliklari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot milliy vokal san’atining didaktik va metodik xususiyatlarini, shuningdek, kompetensiyaga asoslangan pedagogik yondashuv orqali samarali ta’lim jarayonini shakllantirish imkoniyatlarini tahlil qiladi. Maqolada milliy vokal texnikasi, stilistik ifoda, ritmik va intonatsion ko‘nikmalarni o‘rgatishda kompetensiyaga asoslangan yondashuvning metodik jihatlari va pedagogik afzalliklari ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari kompetensiyaga asoslangan yondashuv milliy vokal san’atini o‘rgatishda nafaqat texnik va ijodiy ko‘nikmalarni, balki ijro mahoratini, musiqa madaniyatini va estetik didni ham rivojlantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8388 2026-01-24T22:47:17+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal madaniyatini yoshlar ongiga singdirishda ta’lim texnologiyalarining roli ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik va ta’lim texnologiyalari yordamida milliy vokal san’atini o‘rgatishning samarali usullari, metodik yondashuvlar va o‘quv jarayonidagi innovatsion metodlar tahlil qilinadi. Maqolada milliy vokal ijrosi, intonatsion va ritmik kompetensiyalar, estetik va madaniy didni shakllantirishda interfaol, integratsiyalashgan va raqamli texnologiyalarning o‘rni ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ta’lim texnologiyalari milliy vokal madaniyatini yoshlar ongiga singdirishda nafaqat texnik va ijodiy ko‘nikmalarni, balki madaniy, estetik va kognitiv kompetensiyalarni ham rivojlantirishda samarali vosita hisoblanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8389 2026-01-24T22:47:22+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada oliy ta’limda vokal darslarini samarali tashkil etishda interfaol metodlardan foydalanishning nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda interfaol pedagogik yondashuvning o‘quv jarayonidagi samaradorligini oshirish, talabalar ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni, shuningdek, vokal darslarini rejalashtirish va metodik jihatdan tashkil etishning ilmiy asoslari tahlil qilinadi. Maqolada analitik, reflektiv, guruh va integratsiyalashgan interfaol metodlarning ta’lim jarayonida qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, interfaol metodlar oliy ta’limda vokal darslarini samarali tashkil etishda talabalar motivatsiyasini oshirish, ijodiy tafakkurini rivojlantirish va kompetensiyalarga asoslangan yondashuvni amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8390 2026-01-24T22:47:27+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal merosini xalqaro ta’lim maydonida targ‘ib qilish strategiyalari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda milliy vokal san’atining xalqaro auditoriyaga tanitilishi, metodik yondashuvlar va ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada interfaol pedagogik metodlar, raqamli resurslar, ijodiy va integratsiyalashgan yondashuvlar milliy vokal merosini xalqaro maydonda targ‘ib qilishda qo‘llanilishi nazariy jihatdan asoslanadi. Shuningdek, milliy vokal an’analari va kompetensiyaga asoslangan pedagogika orqali talabalar madaniy xabardorligini oshirish, ijodiy va texnik ko‘nikmalarni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, strategik metodlar milliy vokal merosini xalqaro ta’lim maydonida samarali targ‘ib qilish va yoshlar orasida milliy madaniyatni chuqur singdirish imkonini beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8391 2026-01-24T22:47:31+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada xalq qo‘shiqlarini o‘rgatishda lingvokulturologik yondashuvning nazariy va metodik asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda xalq qo‘shiqlarini ta’lim jarayonida o‘rgatishda lingvistik va madaniy komponentlarni birlashtirish, til orqali madaniy xabardorlikni oshirish, ijodiy va estetik kompetensiyalarni shakllantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Maqolada interfaol va integratsiyalashgan metodlar, audio-video materiallar va xalq ijodiy an’analari asosida ta’lim jarayonini tashkil etishning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, lingvokulturologik yondashuv nafaqat xalq qo‘shiqlarini to‘g‘ri ijro etish, balki ularning ma’nosini, tarixiy va madaniy kontekstini talabalarga yetkazish orqali milliy madaniyatni chuqur singdirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8392 2026-01-24T22:47:36+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida milliy qo‘shiqchilik an’analarini o‘qitishda raqamli platformalardan foydalanish nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda raqamli ta’lim resurslari, interfaol va multimediya vositalari yordamida talabalarga milliy qo‘shiqchilik texnikalari, intonatsion va ritmik xususiyatlar, madaniy kontekst va interpretatsion ko‘nikmalarni o‘rgatishning samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada kompetensiyaga asoslangan yondashuv, interfaol mashg‘ulotlar va digital platformalar orqali talabalarning ijodiy va texnik kompetensiyalarini rivojlantirish usullari nazariy jihatdan asoslanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli platformalardan foydalanish nafaqat milliy qo‘shiqchilik an’analarini samarali o‘qitish, balki talabalarda madaniy xabardorlik va ijodiy tafakkurni oshirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8393 2026-01-24T22:47:40+05:00 Dilfuza Jumabekova Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal maktablarini zamonaviy pedagogik yondashuvlar va texnologiyalar asosida rivojlantirish nazariy va metodik jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy vokal maktablarining an’anaviy pedagogik usullari, kompetensiyaga asoslangan yondashuv, interfaol metodlar va raqamli platformalar yordamida talabalarda vokal texnikasi, ifoda va madaniy kompetensiyalarni shakllantirish masalalari o‘rganiladi. Maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalarning milliy vokal maktablariga tatbiq etilishi orqali ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, yosh vokalistlarning ijodiy va texnik rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlari ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy yondashuvlar milliy vokal maktablarini nafaqat texnik jihatdan rivojlantirish, balki madaniy va ijodiy kompetensiyalarni mustahkamlashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8394 2026-01-24T22:47:46+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada o‘zbek xalq qo‘shiqlarini o‘qitishda interaktiv metodlar samaradorligini oshirishning nazariy asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalq qo‘shiqlarining badiiy-estetik, madaniy va tarbiyaviy ahamiyati, ularni zamonaviy ta’lim jarayonida o‘rgatishda interaktiv yondashuvlarning o‘rni ochib beriladi. Interaktiv metodlar - guruhiy ishlar, muhokama, rolli o‘yinlar, loyiha asosida o‘qitish, audio-video tahlil va reflektiv mashg‘ulotlar orqali talabalar faolligini oshirish, ijodiy va musiqiy kompetensiyalarni rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada kompetensiyaga asoslangan ta’lim, integrativ va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlar xalq qo‘shiqlarini o‘qitish samaradorligini oshirish omili sifatida asoslanadi. Tadqiqot natijalari interaktiv metodlar xalq qo‘shiqlarini chuqur o‘zlashtirish, ularning mazmun-mohiyatini anglash va ijodiy ijro ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim pedagogik vosita ekanini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8395 2026-01-24T22:47:53+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada vokal darslarida multimedia resurslaridan foydalanishning pedagogik, metodik va psixologik afzalliklari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda audio, video, interaktiv dasturlar va raqamli platformalarning vokal ta’lim jarayoniga ta’siri, talabalar vokal texnikasi, eshitish madaniyati, ijodiy tafakkuri va motivatsiyasini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Multimedia vositalarining nazariy bilimlarni amaliy mashg‘ulotlar bilan uyg‘unlashtirishdagi ahamiyati, shuningdek, individual yondashuvni ta’minlash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Maqolada kompetensiyaga asoslangan yondashuv, interfaol metodlar va vizual-audio tahlil vositalarining samaradorligi ilmiy dalillar bilan asoslanadi. Tadqiqot natijalari multimedia resurslaridan foydalanish vokal darslarini samarali tashkil etish, talabalar ijodiy salohiyatini oshirish va ta’lim sifatini yaxshilashda muhim omil ekanini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8396 2026-01-24T22:48:03+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada milliy vokal ijrochiligini talabalarga o‘rgatishda audio-video tahlil texnikalaridan foydalanishning nazariy va metodik asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda audio-video materiallarning vokal texnikani shakllantirish, ijro madaniyati, eshitish tafakkuri va ijodiy interpretatsiyani rivojlantirishdagi ahamiyati ochib beriladi. Milliy vokal ijrochiligi namunalarini tahlil qilish orqali talabalar ovoz imkoniyatlari, milliy ohangdorlik, intonatsiya va ifoda vositalarini chuqurroq anglash imkoniga ega bo‘lishi asoslanadi. Maqolada audio-video tahlilning taqqoslash, refleksiya, modellashtirish va kompetensiyaga asoslangan metodlar bilan uyg‘unligi yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, audio-video tahlil texnikalari milliy vokal ijrochiligini o‘rgatishda ta’lim samaradorligini oshiradi, talabalarning mustaqil fikrlashi va ijodiy salohiyatini rivojlantirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8397 2026-01-24T22:48:11+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada oliy o‘quv yurtlarida xalq qo‘shiqlarini o‘qitishda innovatsion metodlardan foydalanishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalq qo‘shiqlarining milliy madaniyat, estetik tarbiya va kasbiy musiqiy ta’limdagi o‘rni ochib berilib, ularni o‘qitishda zamonaviy pedagogik yondashuvlarning ahamiyati asoslanadi. Interaktiv, kompetensiyaga asoslangan, loyiha va multimedia texnologiyalariga tayangan metodlar xalq qo‘shiqlarini chuqur o‘zlashtirish, talabalar ijodiy tafakkuri va musiqiy tahlil ko‘nikmalarini rivojlantirish vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada innovatsion metodlar orqali an’anaviy ijrochilik maktablarini saqlab qolish va ularni zamonaviy ta’lim muhiti bilan uyg‘unlashtirish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari innovatsion yondashuvlar oliy ta’limda xalq qo‘shiqlarini o‘qitish samaradorligini oshirishini ilmiy jihatdan tasdiqlaydi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8398 2026-01-24T22:48:16+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada vokal san’atini o‘rgatishda talabaning individual ovoz xususiyatlariga asoslangan ta’limning nazariy va metodik asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda har bir talabaning ovoz diapazoni, tembri, fiziologik va psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil etish masalalari yoritiladi. Individual yondashuvning vokal texnikani shakllantirish, ovoz salomatligini saqlash, ijro madaniyati va ijodiy tafakkurni rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab beriladi. Maqolada diagnostik metodlar, differensial mashqlar, reflektiv va audio-video tahlil texnikalarining samaradorligi ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, individual ovoz xususiyatlariga asoslangan ta’lim vokal mashg‘ulotlarning samaradorligini oshiradi, talabaning tabiiy imkoniyatlarini to‘liq ochishga xizmat qiladi hamda professional vokal ijrochilikni shakllantirishda muhim pedagogik omil hisoblanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8399 2026-01-24T22:48:34+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Mazkur maqolada vokal uslublarini o‘qitishda psixologik yondashuvlarning ahamiyati ilmiy-nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda vokal ijrochilik jarayonining psixologik omillar bilan uzviy bog‘liqligi, talabaning emotsional holati, motivatsiyasi, o‘ziga ishonchi va individual xususiyatlarining vokal uslubni egallashga ta’siri yoritiladi. Psixologik yondashuvlarga asoslangan ta’lim vokal texnikani shakllantirish, sahna madaniyati va ijodiy interpretatsiyani rivojlantirishda muhim omil sifatida asoslanadi. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan, reflektiv, motivatsion va emotsional-regulyativ metodlarning vokal ta’limdagi samaradorligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari psixologik yondashuvlar vokal uslublarini o‘qitishda ta’lim samaradorligini oshirishi, talabaning ijodiy salohiyatini ochishi va professional vokal ijrochilikni shakllantirishga xizmat qilishini tasdiqlaydi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8400 2026-01-24T22:48:40+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida milliy vokal san’atini rivojlantirish maqsadida elektron resurslar yaratish konsepsiyasi ilmiy-nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy vokal uslublarini o‘qitishda raqamli platformalarning imkoniyatlari, interaktiv darsliklar, audio-video materiallar, virtual mashg‘ulotlar va onlayn baholash tizimlari yoritiladi. Maqola psixologik, pedagogik va metodik yondashuvlarni uyg‘unlashtirish orqali talabaning ijodiy salohiyatini oshirish, sahnadagi erkinligini rivojlantirish va vokal texnikani mustahkamlash imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Shuningdek, elektron resurslar ta’lim sifatini oshirish, milliy madaniyatni targ‘ib qilish va global ta’lim maydonida milliy vokal maktabini rivojlantirishga xizmat qilishi nazariy asos bilan dalillanadi. Tadqiqot natijalari milliy vokal san’atini raqamli platformalar yordamida samarali o‘qitish bo‘yicha ilmiy-metodik asos yaratadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8401 2026-01-24T22:48:45+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Maqolada oliy va o‘rta maxsus ta’lim muassasalarida vokal o‘qitishda kreativ o‘yin texnologiyalaridan foydalanish nazariy va metodik jihatlari tahlil qilinadi. Kreativ o‘yinlar talabaning ijodiy tafakkurini rivojlantirish, sahnadagi erkinlikni oshirish va vokal texnikani mustahkamlashda samarali vosita sifatida qaraladi. Tadqiqotda o‘yin metodlarining psixologik, pedagogik va texnik afzalliklari yoritiladi, jumladan: vokal mashqlarni o‘yin shaklida tashkil etish, audio-video tahlil orqali refleksiya, guruhli o‘yinlar orqali ijodiy raqobatni rag‘batlantirish. Shuningdek, maqolada kreativ o‘yin texnologiyalarini dars jarayoniga integratsiya qilish, talabaning motivatsiyasini oshirish va o‘z ijrosini mustaqil baholash imkoniyatlarini yaratish yo‘llari keltiriladi. Tadqiqot natijalari vokal o‘qitish jarayonining samaradorligini oshirish va innovatsion pedagogik yondashuvlarni joriy etish uchun ilmiy-metodik asos beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8402 2026-01-24T22:48:58+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Maqolada O‘zbek vokal maktabining rivojida ustoz-shogird an’anasining zamonaviy pedagogik sharoitlarda modernizatsiya qilinishi nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Ustoz-shogird munosabatlari talabaning vokal texnikasini chuqur o‘zlashtirish, sahnada ijodiy erkinlikni oshirish va milliy vokal madaniyatini avloddan-avlodga yetkazishda markaziy rol o‘ynaydi. Tadqiqotda an’anaviy ustozlik metodlarining pedagogik samaradorligi, innovatsion yondashuvlar bilan uyg‘unlashtirilishi va raqamli, interaktiv resurslar bilan integratsiyalash usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada shogirdlarning individual ovoz xususiyatlarini hisobga olgan mashg‘ulotlar, audio-video tahlil, interfaol darslar va kreativ o‘yin texnologiyalari orqali ustoz-shogird aloqalarini rivojlantirish metodlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari O‘zbek vokal maktabini zamonaviy pedagogik jarayonlarga moslashtirish va talabalarning ijodiy salohiyatini maksimal rivojlantirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8403 2026-01-24T22:49:11+05:00 Dilbar Maxmutovna Berdixanova

Maqolada milliy kuy-qo‘shiqlarni talabalarga o‘rgatishda blended learning (gibrid ta’lim) yondashuvining nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Gibrid ta’lim an’anaviy dars usullari va raqamli interaktiv resurslarni birlashtirish orqali musiqiy bilimni samarali o‘rgatishga xizmat qiladi. Tadqiqotda milliy kuy-qo‘shiqlarning pedagogik xususiyatlari, blended learning orqali ijodiy va texnik ko‘nikmalarni shakllantirish, audio-video tahlil, interfaol mashg‘ulotlar va virtual platformalarda mashqlarni qo‘llash metodlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada talabalarning individual ovoz xususiyatlariga mos mashg‘ulotlar, guruhli ijodiy vazifalar va mustaqil ishlash imkoniyatlari orqali blended learningning ta’lim samaradorligini oshirish usullari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari milliy kuy-qo‘shiqlarni zamonaviy ta’lim muhitida samarali o‘rgatish va talabalarning musiqiy kompetensiyasini rivojlantirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8404 2026-01-24T22:49:16+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada o‘zbek vokal merosini o‘rganishda loyihaviy (project-based) ta’lim yondashuvining ahamiyati, metodik imkoniyatlari va pedagogik samaradorligi tahlil qilinadi. Loyihaviy ta’lim talabalarda mustaqil ijodiy faoliyatni rag‘batlantiradi, milliy vokal an’analarini amaliy tarzda o‘zlashtirishga xizmat qiladi. Tadqiqotda an’anaviy ustoz-shogird tizimi bilan zamonaviy pedagogik texnologiyalarni uyg‘unlashtirish, audio-video tahlil, interfaol mashg‘ulotlar va raqamli resurslardan foydalanish metodlari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, talabaning individual ovoz imkoniyatlariga moslashgan mashg‘ulotlar va guruhli ijodiy loyihalar orqali milliy vokal merosini chuqur anglash imkoniyati yaratiladi. Tadqiqot natijalari loyihaviy ta’limning talabalarda ijodiy va texnik ko‘nikmalarni rivojlantirish, milliy vokal madaniyatini targ‘ib qilish va ta’lim samaradorligini oshirishdagi rolini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8405 2026-01-24T22:49:23+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada an’anaviy qo‘shiqlarni o‘rgatishda klaster texnologiyasidan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Klaster texnologiyasi talabalarda musiqiy materialni tizimli tarzda o‘zlashtirish, o‘zaro bog‘lanishlarni aniqlash va ijodiy tafakkurni rivojlantirish imkonini beradi. Tadqiqotda an’anaviy vokal materiallarni o‘rgatish jarayonida klaster usuli orqali melodik, ritmik va ifodaviy elementlarni vizual tarzda strukturalash, interfaol mashg‘ulotlar tashkil etish va talabaning mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish metodlari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, klaster texnologiyasi orqali talabaning analitik va ijodiy fikrlashini rivojlantirish, milliy musiqiy merosni chuqur anglash va sahnadagi ijodiy ifodani yaxshilash imkoniyati yaratiladi. Tadqiqot natijalari an’anaviy qo‘shiqlarni o‘rgatishda klaster texnologiyasining samaradorligini va pedagogik ahamiyatini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8406 2026-01-24T22:49:27+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada vokal pedagogikasida modulli ta’lim texnologiyalarining qo‘llanishi, ularning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Modulli yondashuv talabalarning individual o‘quv faoliyatini samarali tashkil etish, ma’lumotlarni tizimli tarzda o‘zlashtirish va mustaqil ijodiy ishlarni rivojlantirish imkonini beradi. Tadqiqotda vokal darslarida modul tizimida o‘quv materiallarini taqdim etish, ijodiy va texnik ko‘nikmalarni shakllantirish, baholash va mustaqil ishlarni tashkil etish metodlari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, modulli ta’lim texnologiyasi talabaning analitik va ijodiy fikrlashini rivojlantirish, vokal ijroning sifatini oshirish va pedagogik samaradorlikni kuchaytirish imkonini yaratadi. Tadqiqot natijalari modulli texnologiyalarni vokal pedagogikasida qo‘llash samaradorligini ko‘rsatadi va amaliy tavsiyalar beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8407 2026-01-24T22:49:31+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada o‘zbek xalq vokal uslublarini xor san’atida qo‘llash imkoniyatlari, ularning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Xor ijrochiligida milliy vokal uslublarni joriy etish orqali nafaqat musiqiy ifodaning boyligi oshadi, balki talabalarda milliy o‘zlikni anglashi va ifodaviy mahorati rivojlantiriladi. Tadqiqotda xalq vokal uslublari elementlarini xor repertuariga moslashtirish metodlari, interfaol mashg‘ulotlar va audio-video tahlil asosida ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, maqolada xor san’atida o‘zbek vokal uslublarining ritmik, melodik va emotsional xususiyatlarini uyg‘unlashtirish, talabalarda kollektiv ijro madaniyatini rivojlantirish va musiqiy pedagogik samaradorlikni oshirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Tadqiqot natijalari xalq vokal merosini zamonaviy xor ijrochiligida samarali qo‘llash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8408 2026-01-24T22:49:39+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada milliy vokal ijrochiligini rivojlantirishning pedagogik asoslari va elektron o‘quv dasturlar yaratish texnologiyalari metodikasi tahlil qilinadi. Tadqiqot milliy vokal merosini saqlash va rivojlantirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik yondashuvlarni o‘rganadi. Elektron o‘quv dasturlari yordamida talabalarning melodik, ritmik va ifodaviy ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada interfaol metodlar, modulli ta’lim va audio-video tahlil orqali talabaning ijodiy yondashuvini rivojlantirish, individual ovoz xususiyatlariga mos ta’lim berish metodikasi keltiriladi. Tadqiqot natijalari milliy vokal ijrochiligini zamonaviy pedagogik yondashuvlar bilan uyg‘unlashtirish va elektron resurslardan foydalanishning samaradorligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8410 2026-01-24T22:49:45+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada vokal ta’limida interaktiv mashg‘ulotlar tuzish metodikasi nazariy asoslari va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot interaktiv metodlarning pedagogik samaradorligini, talabaning ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi rolini o‘rganadi. Shuningdek, maqolada modul asosida mashg‘ulotlarni tashkil etish, multimedia va elektron resurslardan foydalanish, guruh va individual ishlarni uyg‘unlashtirish yondashuvlari keltiriladi. Tadqiqot natijalari interaktiv mashg‘ulotlarni samarali rejalashtirish, talabaning ovoz, ritm va ifodaviylik ko‘nikmalarini rivojlantirish, ijodiy tafakkurini oshirish va o‘qituvchining metodik yondashuvini boyitish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Musiqa ta’limida interaktiv mashg‘ulotlar zamonaviy pedagogikaning eng samarali yondashuvlaridan biri hisoblanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8409 2026-01-24T22:49:42+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada O‘zbek mumtoz qo‘shiqchilik maktabi an’analarini raqamlashtirishning dolzarbligi va pedagogik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot mumtoz vokal san’atining ustoz-shogird tizimi orqali shakllangan an’anaviy metodlarini elektron resurslar va raqamli platformalarda saqlash va targ‘ib qilish imkoniyatlarini o‘rganadi. Shuningdek, maqolada raqamlashtirish jarayonida audio-video tahlil, modulli ta’lim va interaktiv metodlardan foydalanishning samaradorligi ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari mumtoz vokal ijrochiligini yosh avlodga yetkazish, an’anaviy pedagogik tajribani modernizatsiya qilish va zamonaviy ta’lim jarayonlariga integratsiya qilish imkoniyatlarini taqdim etadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8411 2026-01-24T22:49:49+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Maqolada vokal o‘qitishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining qo‘llanishi, pedagogik samaradorlikni oshirish va talabalarning ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot SI tizimlari orqali ovoz analizini, ritmik va melodik aniqlikni baholash, individual mashg‘ulotlarni moslashtirish, interaktiv va raqamli mashg‘ulotlar yaratish kabi metodlarni o‘rganadi. Shuningdek, maqolada SI texnologiyalari yordamida ijodiy loyihalarni monitoring qilish, talabalarning vokal repertuarini kengaytirish va milliy vokal an’analarini zamonaviy pedagogik jarayonga integratsiya qilish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari SI vositalarining ta’lim jarayonini individualizatsiya qilish, pedagogik nazoratni kuchaytirish va talabalarning ijodiy salohiyatini oshirishdagi afzalliklarini ilmiy asosda ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8412 2026-01-24T22:49:57+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Ushbu maqolada talabalarda sahna madaniyatini shakllantirishda innovatsion yondashuvlar masalalari o‘rganilgan. Sahna madaniyati nafaqat talabaning ijodiy salohiyatini rivojlantirish, balki uning psixologik tayyorgarligi, kommunikativ ko‘nikmalari va estetik tafakkurini shakllantirish bilan bog‘liq. Tadqiqot metodikasi sifatida eksperimental pedagogika, kuzatish, interaktiv mashg‘ulotlar, audio-video tahlil va innovatsion ta’lim texnologiyalari qo‘llanilgan. Matnda sahna madaniyatini o‘rgatishda individual va guruhiy metodlar, kreativ va interaktiv yondashuvlar, multimedia resurslardan foydalanish, shuningdek, raqamli platformalar orqali mashg‘ulotlarni samarali tashkil etish usullari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, innovatsion yondashuvlar talabaning sahnada ishonch hosil qilishini, ijodiy ifodasini va auditoriya bilan samarali aloqasini rivojlantiradi. Maqola nazariy va amaliy jihatdan oliy ta’lim muassasalarida sahna madaniyati ta’limini takomillashtirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8413 2026-01-24T22:50:05+05:00 O‘ktam San’atboy-o‘g‘li San’atboev

Ushbu maqola milliy vokal uslublarini zamonaviy musiqiy texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish masalalarini ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqotda milliy vokal merosining o‘ziga xos xususiyatlari, uning pedagogik yondashuvlari va ijodiy ifoda vositalari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy musiqiy texnologiyalar, jumladan, audio-video tahlil, raqamli platformalar, virtual va interaktiv mashg‘ulotlar milliy vokal uslublarini o‘qitishda samarali vosita sifatida taqdim etiladi. Maqolada innovatsion metodlar va interfaol yondashuvlar orqali talabalarning ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirish, sahnadagi ifoda va vokal texnikani takomillashtirish yo‘llari ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari milliy vokal merosini zamonaviy pedagogik jarayonga integratsiya qilishning nazariy va amaliy asoslarini shakllantirishga qaratilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8414 2026-01-24T22:50:12+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Mazkur ilmiy maqolada musiqiy tuzilmalarning shakllanishida muhim bo‘lgan takrorlash erkinligi darajasi, o‘zgaruvchanlik va mavzuni rivojlantirish tamoyillari nazariy va funksional jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi oddiy musiqa tizimlarini modellashtirish jarayonida ushbu omillarning o‘zaro bog‘liqligi va ularning musiqiy mazmunni tashkil etishdagi ahamiyatini ochib berishdan iborat. Annotatsiyada musiqa nazariyasi va musiqa psixologiyasi nuqtayi nazaridan takrorlashning idrokka ta’siri, erkinlik darajasining ijodiy jarayonni faollashtirishi hamda o‘zgaruvchanlikning musiqiy shakl dinamikasini ta’minlovchi omil sifatidagi roli yoritiladi. Ushbu maqola musiqashunoslik, musiqa psixologiyasi hamda kompozitsiya sohalarida ilmiy izlanish olib borayotgan tadqiqotchilar uchun muhim manba bo‘lishi kutiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8415 2026-01-24T22:50:18+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Mazkur ilmiy maqolada musiqiy asarning yangi modellarini tahlil qilish va tushunishda kontrast hamda taqqoslash kontrasti tushunchalarining nazariy va amaliy ahamiyati keng yoritiladi. Tadqiqotning asosiy e’tibori musiqiy materiallar o‘rtasidagi farqlanishni tizimli tarzda tartibga solishda geometrik shakllar va fazoviy modellashtirish usullarining qo‘llanilishiga qaratilgan. Annotatsiyada kontrastning melodik, ritmik, garmonik va tembraviy darajalarda namoyon bo‘lishi, shuningdek taqqoslash kontrastining musiqiy mantiq va idrok jarayonidagi o‘rni tahlil qilinadi. Geometrik shakllar - chiziq, aylana, spiral, simmetrik va assimetrik tuzilmalar - musiqiy jarayonlarni vizual modellashtirish vositasi sifatida qaraladi. Tadqiqot natijalari musiqiy asarlarni tahlil qilish, yangi kompozitsion modellar yaratish hamda musiqiy ta’lim jarayonini boyitishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8416 2026-01-24T22:50:25+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Mazkur ilmiy maqolada kompozitsiyani o‘zgartirish va qayta shakllantirish jarayonlari orqali musiqiy g‘oyalarni tayyorlash masalasi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi musiqiy g‘oyaning paydo bo‘lishi, rivojlanishi va yakuniy shaklga kelishida kompozitsion transformatsiya usullarining o‘rnini aniqlashdan iborat. Annotatsiyada kompozitsion o‘zgarishlar melodik, ritmik, garmonik va formal darajalarda qanday namoyon bo‘lishi, shuningdek qayta shakllantirish jarayonining ijodiy tafakkur bilan bog‘liqligi yoritiladi. Musiqa nazariyasi va musiqa psixologiyasi nuqtayi nazaridan musiqiy g‘oyaning dastlabki motivdan to murakkab asar shakligacha bo‘lgan evolyutsiyasi izohlanadi. Tadqiqot natijalari musiqiy ta’lim, kompozitsiya amaliyoti va tahliliy musiqashunoslik sohalarida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan ilmiy xulosalarni taqdim etadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8417 2026-01-24T22:50:31+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Mazkur ilmiy maqolada musiqiy idrok va musiqiy xotiraning musiqachi kasbiy faoliyatidagi psixofiziologik qonuniyatlari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi musiqiy axborotni qabul qilish, qayta ishlash, saqlash va ijro jarayonida qayta tiklash mexanizmlarining o‘zaro bog‘liqligini aniqlashdan iborat. Maqolada musiqiy idrokning sensor, perseptiv va kognitiv bosqichlari, shuningdek musiqiy xotiraning eshitish, motor, vizual va mantiqiy turlari musiqachi faoliyati kontekstida yoritiladi. Psixofiziologik yondashuv asosida markaziy nerv tizimi, miya po‘stlog‘i va subkortikal tuzilmalarning musiqiy idrok va xotira jarayonlaridagi roli izohlanadi. Tadqiqot natijalari musiqiy pedagogika, ijrochilik amaliyoti va musiqiy psixologiya sohalarida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan nazariy va metodik xulosalarni taqdim etadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8419 2026-01-24T22:50:37+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Klassik musiqa inson miyasi va musiqachi faoliyatiga murakkab psixofiziologik ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada klassik musiqa tinglash jarayonida musiqachining intellektual o‘zini o‘zi boshqarishi va miyaning turli psixofiziologik mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, musiqiy materialni tinglash va idrok qilish faqat eshitish sezgisi bilan cheklanmaydi, balki kognitiv funktsiyalar, e’tibor, xotira va emotsional nazorat bilan chambarchas bog‘liq. Musiqachi tinglayotgan asarni analiz qilganda, miyaning frontal, temporal va limbik zonalari faol ishlaydi, bu esa intellektual nazorat va emotsional balansni saqlashga yordam beradi. Shuningdek, ritm, melodiya va garmoniya elementlarini anglash jarayonida motor korteks va vizual xotira ham faollashadi, bu ijro va interpretatsiya jarayonida integratsiyalashgan tizimni hosil qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8421 2026-01-24T22:50:44+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Ushbu maqola musiqiy kompozitsiya jarayonida takrorlash erkinligi, o‘zgaruvchanlik, mavzuni rivojlantirish va oddiy musiqa tizimlarini modellashtirishning funksionalligini ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, musiqiy motivlarning takrorlanishi va o‘zgarishi kompozitsiyaning mantiqiy va estetik strukturasi bilan bevosita bog‘liq. Takrorlash darajasi musiqiy eshitish va xotira tizimlarini faol ishlashini ta’minlaydi, shu bilan birga o‘zgaruvchanlik ijodiy yangilik va mavzu rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi. Oddiy musiqa tizimlarini modellashtirish esa murakkab kompozitsiyalarni soddalashtirish va ularni tizimli tarzda tahlil qilish imkonini beradi. Maqolada, shuningdek, mavzuni rivojlantirishning turli strategiyalari, takrorlash va o‘zgaruvchanlikning funksionallikdagi roli hamda ularning neyropsixologik asoslari ko‘rib chiqilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8423 2026-01-24T22:50:54+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Ushbu ilmiy maqola klassik musiqaning inson miyasi neyronlari faoliyatiga ko‘rsatadigan tizimli neyrofiziologik ta’sirini ilmiy asosda tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda klassik musiqa tinglash jarayonida miya po‘stlog‘ining turli hududlarida yuzaga keladigan neyron faollik, sinaptik plastiklik hamda kognitiv va emotsional jarayonlarning faollashuvi yoritiladi. Klassik musiqaning ritmik, melodik va garmonik tuzilmalari eshitish korteksi, frontal va limbik tizimlar o‘rtasidagi funksional aloqalarni kuchaytirishi ilmiy tadqiqotlar asosida ko‘rib chiqiladi. Maqolada musiqaning neyropsixologik mexanizmlari, xususan, e’tibor, xotira, emotsional regulyatsiya va intellektual o‘zini boshqarish jarayonlariga ta’siri tahlil qilinadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8418 2026-01-24T22:50:33+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Ushbu ilmiy maqolada klassik musiqaning inson psixikasiga, xususan, emotsional holatlar va kognitiv jarayonlarga ko‘rsatadigan ta’siri tuyg‘ular psixologiyasi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda klassik musiqaning emotsional regulyatsiya, stress darajasi, kayfiyat barqarorligi hamda psixologik farovonlikka ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Maqolada musiqaning psixoterapevtik vosita sifatidagi ahamiyati, ta’lim jarayonida qo‘llash imkoniyatlari va shaxs rivojiga ta’siri keng tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari psixologiya, pedagogika va san’at sohalari uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, klassik musiqadan inson ruhiy salomatligini mustahkamlashda samarali foydalanish imkoniyatlarini ochib beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8420 2026-01-24T22:50:39+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Mazkur ilmiy maqolada musiqa psixologiyasi va musiqa nazariyasida mavjud bo‘lgan tarkibiy darajadagi nazariy o‘xshashliklar ilmiy-qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda musiqiy idrok, strukturaviy elementlar, ritm, melodiya, garmoniya va shakl tushunchalarining psixologik hamda nazariy talqinlari o‘zaro qiyoslab o‘rganiladi. Musiqa psixologiyasida inson ongida kechadigan bilish va hissiy jarayonlar musiqa nazariyasidagi formal strukturalar bilan uzviy bog‘liqlikda namoyon bo‘lishi ilmiy asosda yoritiladi. Maqolada musiqiy asarning tarkibiy qismlari inson psixikasida qanday qabul qilinishi, ularning kognitiv va emotsional mexanizmlar bilan aloqasi tahlil qilinadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8422 2026-01-24T22:50:48+05:00 Farida Erkinboevna Eralieva

Ushbu maqolada klassik musiqani idrok etishda molekulalarning ongga ta’siri va xotira mexanizmlarining roli ilmiy-tahliliy yondashuv bilan o‘rganiladi. Tadqiqot musiqiy idrok, kognitiv jarayonlar va emotsional tajriba bilan bog‘liq neyrobiologik asoslarni tahlil qiladi. Molekulalar (neyrotransmitterlar) musiqiy stimullarni qayta ishlash, qisqa va uzoq muddatli xotira orqali musiqiy fraza va ritmlarni integratsiyalashda markaziy rol o‘ynaydi. Klassik musiqa tarkibiy elementlari - ritm, melodiya, garmoniya va shakl - xotira tizimlari bilan uzviy bog‘lanib, tinglovchida kognitiv va emotsional tajribani hosil qiladi. Maqolada molekulalar faolligi, xotira qurilmasi va musiqiy idrok o‘rtasidagi uzviy aloqalar ilmiy asosda yoritiladi. Natijalar musiqiy tajribani chuqurroq tushunishga, musiqiy ta’lim, psixoterapiya va ilmiy tadqiqotlarda yangi metodologik yondashuvlarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8424 2026-01-24T22:50:58+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Ushbu maqolada doira cholg‘usini o‘rgatish jarayonida milliy musiqa merosini saqlash va targ‘ib qilish masalalari ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil etiladi. O‘zbek milliy musiqa madaniyatida doira cholg‘usi muhim o‘rin tutib, xalq og‘zaki ijodi, an’anaviy ijrochilik maktablari va marosim amaliyoti bilan chambarchas bog‘liqdir. Tadqiqotda doira ijrochiligini o‘qitishda an’anaviy va zamonaviy pedagogik metodlarning uyg‘unlashuvi, milliy usullarni yosh avlod ongiga singdirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ta’lim jarayonida milliy ritmik naqshlar, maqom va folklor namunalaridan foydalanishning samaradorligi yoritiladi. Maqolada musiqiy ta’lim orqali madaniy merosni avaylab-asrash, ijrochilik an’analarini davom ettirish hamda ularni zamonaviy ta’lim tizimiga moslashtirish muhim vazifa ekani asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8425 2026-01-24T22:51:07+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Ushbu maqolada O‘zbekiston milliy zarbli cholg‘ulari ta’limida og‘zaki an’analar va yozma manbalarni integratsiya qilish masalalari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot milliy musiqa pedagogikasining tarixiy ildizlari, ustoz-shogird tizimi va madaniy merosni uzluksiz saqlashdagi rolini yoritadi. Og‘zaki an’analar shogirdlarni texnik va ritmik ko‘nikmalar bilan tanishtirsa, yozma manbalar pedagogik jarayonni tizimlashtirish va ilmiy asoslash imkonini beradi. Maqolada metodik yondashuvlar, interfaol mashg‘ulotlar, ansambl ijrochiligi va zamonaviy pedagogik vositalar orqali og‘zaki va yozma manbalarni uyg‘unlashtirishning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari milliy cholg‘ular pedagogikasini takomillashtirish, yosh ijrochilarning ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda milliy musiqa merosini saqlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8426 2026-01-24T22:51:13+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada musiqa terapiyasida stress reaksiyalarini boshqarish strategiyalarining nazariy asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot stressning fiziologik, psixologik va emosional aspektlarini aniqlash, musiqa terapevtik vositalarining samaradorligini o‘rganish va individual yondashuvlarni shakllantirishga qaratilgan. Maqolada turli musiqa janrlari va ritmik uslublarining stressni kamaytirishdagi roli, musiqaning kognitiv va emosional jarayonlarga ta’siri, shuningdek, musiqa terapiyasida qo‘llaniladigan nazariy va metodik yondashuvlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasining stressni boshqarishdagi samaradorligini oshirish, terapevtik strategiyalarni optimallashtirish va individual bemorlarning psixofiziologik holatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8428 2026-01-24T22:51:21+05:00 Dilfuza Jumabek-qizi Ktaybekova

Ushbu maqolada musiqa orqali stressga bardoshlilikni oshirish metodlarining nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot stressning fiziologik va psixologik mexanizmlarini aniqlash, musiqa vositalarining psixofiziologik holatga ta’siri va stressga bardoshlilikni oshirish strategiyalarini ishlab chiqishga qaratilgan. Maqolada musiqa terapiyasi usullari, ritm, tempo, janr va vokal-instrumental mashg‘ulotlarning stressga bardoshlilikni oshirishdagi roli ilmiy tahlil qilinadi. Shuningdek, interfaol va individual yondashuvlar yordamida bemorlarning ruhiy va kognitiv barqarorligini oshirish metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa asosidagi strategiyalarni tizimli qo‘llash stressni kamaytirish va insonning adaptatsiya qobiliyatini yaxshilashda samarali ekanligini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8430 2026-01-24T22:51:28+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada inson stressini musiqa orqali barqarorlashtirishda individual farqlarni nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot stressning fiziologik, psixologik va emotsional mexanizmlarini, shuningdek, musiqa terapevtik yondashuvlarining individual xususiyatlarga bog‘liq samaradorligini tahlil qiladi. Maqolada musiqaning ritmik, melodiya, tempo va janr elementlari insonning individual psixofiziologik xususiyatlariga qarab stressni boshqarishga qanchalik ta’sir qilishi, shuningdek, individual yondashuv va interfaol metodlarning samaradorligi nazariy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasining individual xususiyatlarni hisobga olgan holda stressni barqarorlashtirishda samarali strategiyalarni shakllantirish imkonini berishini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8432 2026-01-24T22:51:33+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal uslubini o‘rgatishda kompetensiyaga asoslangan yondashuvning afzalliklari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot milliy vokal san’atining didaktik va metodik xususiyatlarini, shuningdek, kompetensiyaga asoslangan pedagogik yondashuv orqali samarali ta’lim jarayonini shakllantirish imkoniyatlarini tahlil qiladi. Maqolada milliy vokal texnikasi, stilistik ifoda, ritmik va intonatsion ko‘nikmalarni o‘rgatishda kompetensiyaga asoslangan yondashuvning metodik jihatlari va pedagogik afzalliklari ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari kompetensiyaga asoslangan yondashuv milliy vokal san’atini o‘rgatishda nafaqat texnik va ijodiy ko‘nikmalarni, balki ijro mahoratini, musiqa madaniyatini va estetik didni ham rivojlantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8434 2026-01-24T22:51:39+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal madaniyatini yoshlar ongiga singdirishda ta’lim texnologiyalarining roli ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik va ta’lim texnologiyalari yordamida milliy vokal san’atini o‘rgatishning samarali usullari, metodik yondashuvlar va o‘quv jarayonidagi innovatsion metodlar tahlil qilinadi. Maqolada milliy vokal ijrosi, intonatsion va ritmik kompetensiyalar, estetik va madaniy didni shakllantirishda interfaol, integratsiyalashgan va raqamli texnologiyalarning o‘rni ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ta’lim texnologiyalari milliy vokal madaniyatini yoshlar ongiga singdirishda nafaqat texnik va ijodiy ko‘nikmalarni, balki madaniy, estetik va kognitiv kompetensiyalarni ham rivojlantirishda samarali vosita hisoblanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8436 2026-01-24T22:51:44+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada oliy ta’limda vokal darslarini samarali tashkil etishda interfaol metodlardan foydalanishning nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda interfaol pedagogik yondashuvning o‘quv jarayonidagi samaradorligini oshirish, talabalar ijodiy va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni, shuningdek, vokal darslarini rejalashtirish va metodik jihatdan tashkil etishning ilmiy asoslari tahlil qilinadi. Maqolada analitik, reflektiv, guruh va integratsiyalashgan interfaol metodlarning ta’lim jarayonida qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, interfaol metodlar oliy ta’limda vokal darslarini samarali tashkil etishda talabalar motivatsiyasini oshirish, ijodiy tafakkurini rivojlantirish va kompetensiyalarga asoslangan yondashuvni amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8427 2026-01-24T22:51:19+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal merosini xalqaro ta’lim maydonida targ‘ib qilish strategiyalari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda milliy vokal san’atining xalqaro auditoriyaga tanitilishi, metodik yondashuvlar va ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada interfaol pedagogik metodlar, raqamli resurslar, ijodiy va integratsiyalashgan yondashuvlar milliy vokal merosini xalqaro maydonda targ‘ib qilishda qo‘llanilishi nazariy jihatdan asoslanadi. Shuningdek, milliy vokal an’analari va kompetensiyaga asoslangan pedagogika orqali talabalar madaniy xabardorligini oshirish, ijodiy va texnik ko‘nikmalarni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, strategik metodlar milliy vokal merosini xalqaro ta’lim maydonida samarali targ‘ib qilish va yoshlar orasida milliy madaniyatni chuqur singdirish imkonini beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8429 2026-01-24T22:51:25+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada xalq qo‘shiqlarini o‘rgatishda lingvokulturologik yondashuvning nazariy va metodik asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda xalq qo‘shiqlarini ta’lim jarayonida o‘rgatishda lingvistik va madaniy komponentlarni birlashtirish, til orqali madaniy xabardorlikni oshirish, ijodiy va estetik kompetensiyalarni shakllantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Maqolada interfaol va integratsiyalashgan metodlar, audio-video materiallar va xalq ijodiy an’analari asosida ta’lim jarayonini tashkil etishning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, lingvokulturologik yondashuv nafaqat xalq qo‘shiqlarini to‘g‘ri ijro etish, balki ularning ma’nosini, tarixiy va madaniy kontekstini talabalarga yetkazish orqali milliy madaniyatni chuqur singdirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8431 2026-01-24T22:51:32+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida milliy qo‘shiqchilik an’analarini o‘qitishda raqamli platformalardan foydalanish nazariy asoslari ilmiy-tahlil jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda raqamli ta’lim resurslari, interfaol va multimediya vositalari yordamida talabalarga milliy qo‘shiqchilik texnikalari, intonatsion va ritmik xususiyatlar, madaniy kontekst va interpretatsion ko‘nikmalarni o‘rgatishning samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada kompetensiyaga asoslangan yondashuv, interfaol mashg‘ulotlar va digital platformalar orqali talabalarning ijodiy va texnik kompetensiyalarini rivojlantirish usullari nazariy jihatdan asoslanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli platformalardan foydalanish nafaqat milliy qo‘shiqchilik an’analarini samarali o‘qitish, balki talabalarda madaniy xabardorlik va ijodiy tafakkurni oshirishga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8433 2026-01-24T22:51:37+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada zarbli cholg‘ular pedagogikasida kasbga yo‘naltirish va motivatsiya omillarining o‘rni, mazmuni hamda pedagogik ahamiyati tahlil etiladi. Zarbli cholg‘ularni o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning kasbiy qiziqishini shakllantirish, ularning ijrochilik salohiyatini aniqlash va rivojlantirish muhim vazifa hisoblanadi. Tadqiqotda motivatsiyaning ichki va tashqi omillari, ularning ta’lim jarayoniga ta’siri hamda pedagogik metodlar orqali faollashtirish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, ansambl va orkestr faoliyati, sahna tajribasi, tanlov va konsertlar orqali o‘quvchilarni kasbga yo‘naltirish mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida zarbli cholg‘ular ta’limining tarbiyaviy, ma’naviy va kasbiy ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8435 2026-01-24T22:51:42+05:00 Dilfuza Jumabek-kizi Ktaybekova

Ushbu maqolada milliy vokal maktablarini zamonaviy pedagogik yondashuvlar va texnologiyalar asosida rivojlantirish nazariy va metodik jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy vokal maktablarining an’anaviy pedagogik usullari, kompetensiyaga asoslangan yondashuv, interfaol metodlar va raqamli platformalar yordamida talabalarda vokal texnikasi, ifoda va madaniy kompetensiyalarni shakllantirish masalalari o‘rganiladi. Maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalarning milliy vokal maktablariga tatbiq etilishi orqali ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, yosh vokalistlarning ijodiy va texnik rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlari ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy yondashuvlar milliy vokal maktablarini nafaqat texnik jihatdan rivojlantirish, balki madaniy va ijodiy kompetensiyalarni mustahkamlashga xizmat qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8437 2026-01-24T22:51:48+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Ushbu ilmiy maqolada doira ijrochiligining yoshlarda milliy o‘zlikni anglashni shakllantirishdagi pedagogik, madaniy va ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Doira o‘zbek milliy musiqa merosining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, xalqning tarixiy xotirasi, estetik qarashlari va an’anaviy qadriyatlarini mujassam etadi. Tadqiqotda doira ijrochiligini o‘qitish jarayonida milliy ongni rivojlantirishga xizmat qiluvchi pedagogik metodlar, jumladan, ustoz-shogird an’anasi, folklor namunalaridan foydalanish, ansambl ijrochiligi va sahna faoliyatining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, doira orqali yoshlarning musiqiy didi, vatanparvarlik tuyg‘usi va madaniy o‘ziga xoslikni anglash jarayoni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada milliy musiqa ta’limi yosh avlodning ma’naviy kamolotini ta’minlovchi muhim vosita ekanligi asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8438 2026-01-24T22:51:54+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada milliy zarbli cholg‘ular ta’limining jahon musiqa madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati pedagogik hamda madaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular har bir xalqning tarixiy xotirasi, estetik qarashlari va musiqiy tafakkurini aks ettiruvchi muhim madaniy hodisa hisoblanadi. Tadqiqotda milliy zarbli cholg‘ularni o‘rgatish jarayonida an’anaviy va zamonaviy metodlarning uyg‘unligi, ularning xalqaro musiqiy makon bilan integratsiyasi masalalari yoritiladi. Shuningdek, jahon musiqa madaniyatida milliy zarbli cholg‘ularning o‘rni, ularning orkestr, ansambl va sahna ijrochiligidagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqolada milliy musiqa ta’limi madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish, yosh avlodda milliy va umuminsoniy qadriyatlarni shakllantirishda muhim vosita ekani ilmiy asosda ochib beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8439 2026-01-24T22:52:01+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada doira va milliy zarbli cholg‘ularni o‘rgatishda an’anaviy hamda zamonaviy uslublardan foydalanishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular xalqning tarixiy xotirasi, estetik tafakkuri va ijrochilik an’analari bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ularni o‘qitish jarayoni maxsus metodik yondashuvni talab etadi. Tadqiqotda ustoz-shogird an’anasi, og‘zaki o‘rgatish, tinglash va takrorlash kabi an’anaviy metodlar bilan bir qatorda interfaol ta’lim, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, audio-video vositalar va sahna amaliyotiga asoslangan zamonaviy uslublarning samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, ushbu uslublarning o‘zaro uyg‘unligi doira va milliy zarbli cholg‘ular ijrochiligini rivojlantirish, yosh avlodda musiqiy did va milliy ongni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8440 2026-01-24T22:52:10+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston zarbli cholg‘ularini o‘rgatishda an’anaviy ustozlik an’analarining zamonaviy ta’lim tizimidagi talqini va amaliy ahamiyati tahlil etiladi. O‘zbek milliy musiqa madaniyatida doira, nog‘ora, safoil kabi zarbli cholg‘ularni o‘rgatishda ustoz-shogird an’anasi asrlar davomida asosiy ta’lim shakli bo‘lib kelgan. Tadqiqotda ushbu an’ananing pedagogik mohiyati, uning yosh ijrochilarni tarbiyalashdagi o‘rni hamda zamonaviy ta’lim metodlari bilan uyg‘unlashuvi ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, an’anaviy ustozlik tajribasini interfaol metodlar, axborot texnologiyalari, sahna amaliyoti va ansambl mashg‘ulotlari orqali boyitish imkoniyatlari yoritilgan. Maqolada ustozlik an’analarining zamonaviy talqini milliy musiqa merosini saqlash, rivojlantirish va yosh avlodga samarali yetkazishda muhim omil ekani asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8441 2026-01-24T22:52:16+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada doira chalish texnikasini rivojlantirishda qo‘llaniladigan ilmiy-nazariy yondashuvlar tahlil qilinadi. Doira o‘zbek milliy musiqa madaniyatida eng muhim zarbli cholg‘ulardan biri bo‘lib, uning ijrochiligi nafaqat ritmik aniqlikni, balki estetik va ma’naviy ifodani talab qiladi. Tadqiqotda doira chalish texnikasini mukammallashtirishga qaratilgan metodik yondashuvlar, psixomotor qobiliyatlarni rivojlantirish, ijrochilik ko‘nikmalarini tizimli shakllantirish va zamonaviy pedagogik metodlarning qo‘llanilishi ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, texnika rivojlanishida an’anaviy ustoz-shogird metodikasining roli, interfaol mashg‘ulotlar va sahna amaliyotining samaradorligi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari doira chalish texnikasini nafaqat milliy musiqa merosini saqlash, balki yosh ijrochilarning ijodiy va texnik imkoniyatlarini kengaytirish yo‘nalishida qo‘llash imkonini beradi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8442 2026-01-24T22:52:22+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston milliy zarbli cholg‘ular pedagogikasining tarixiy-nazariy asoslari tahlil qilinadi. Milliy zarbli cholg‘ular o‘zbek musiqiy madaniyatining muhim elementi bo‘lib, doira, nog‘ora, karnay va safoil kabi cholg‘ularni o‘rgatishda an’anaviy ustoz-shogird tizimi asrlar davomida qo‘llanilgan. Tadqiqotda pedagogikaning tarixiy rivojlanishi, nazariy asoslari, metodik yondashuvlar va zamonaviy talqinlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, milliy cholg‘ularni o‘rgatishda ritmik, texnik va ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish metodlari, ustozlik an’anasi va interfaol mashg‘ulotlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari milliy musiqa merosini saqlash, yosh ijrochilarning professional va ma’naviy rivojlanishini ta’minlash hamda pedagogik jarayonni tizimlashtirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8443 2026-01-24T22:52:25+05:00 Daniyar Kalmurat-uli Jumamuratov

Mazkur maqolada O‘zbekiston milliy musiqa madaniyatida doira ijrochiligi madrasasining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari ilmiy nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda doira ijrochiligi pedagogikasining tarixiy ildizlari, an’anaviy ustoz-shogird tizimi, madrasalardagi o‘quv jarayonlari va zamonaviy pedagogik yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, doira ijrochiligi madrasalarida texnik, ritmik va ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish metodlari, mashg‘ulotlarning tizimliligi va metodik vositalarining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari doira ijrochiligi madrasalari orqali milliy musiqa merosini saqlash va yosh ijrochilarning professional va ma’naviy rivojlanishini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, maqola an’anaviy va zamonaviy pedagogik metodlarni uyg‘unlashtirishning samaradorligini yoritadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8444 2026-01-24T22:52:32+05:00 Abdurahim Abdug’afforov abdurahimabdugaffarov07@gmail.com

Ushbu maqolada shaxs psixologiyasining muhim tarkibiy qismlari bo‘lgan temperament va xarakter tushunchalarining nazariy asoslari tahlil qilinadi. Temperamentning biologik omillarga bog‘liqligi, xarakterning esa ijtimoiy muhit ta’sirida shakllanishi ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, temperament va xarakter o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik hamda ularning shaxsning individual-tipologik xususiyatlarini belgilashdagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8445 2026-01-24T22:52:42+05:00 Adiba Nabiyevna Asraqulova

Ushbu maqolada mustaqil ta’lim jarayonida o‘qituvchining fasilitator sifatidagi roli va talabalarning tanqidiy fikrlash hamda ijodiy faolligini rivojlantirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda talabaning mustaqil izlanish qobiliyati, o‘z-o‘zini boshqarish, interaktiv metodlar va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida o‘qituvchining yo‘naltiruvchi vazifalari yoritilgan. Maqolada mustaqil ta’limning pedagogik mohiyati, fasilitatorlik yondashuvi orqali talabalarni faollashtirish, tanqidiy fikrlash va ijodiy tafakkurini rivojlantirish jarayonlari mukammal tarzda ko‘rib chiqilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8446 2026-01-24T22:52:52+05:00 Dilshoda Mansurali-qizi Boymirzayeva boymirzaevadilshoda@icloud.com

Ushbu maqolada oila va maktab hamkorligining bolalarning ijtimoiy moslashuvi jarayonidagi o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Oilaviy tarbiya, maktab muhiti va ularning integratsion ta’siri orqali bola shaxsining kommunikativ, emotsional va ijtimoiy kompetensiyalari shakllanishi yoritiladi. Shuningdek, hamkorlikning samarali shakllari, zamonaviy yondashuvlar hamda mavjud muammolar ko‘rib chiqilib, ijtimoiy moslashuvga ta’sir etuvchi omillar asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8447 2026-01-24T22:52:57+05:00 G‘ulomjon Olimjonovich Toshmatov

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida bosqichma-bosqich joriy etilayotgan kredit-modul tizimi sharoitida musiqiy fanlardan mustaqil ta’lim faoliyatini tashkil etish, uni rejalashtirish va natijalarini baholash masalalari ilmiy-nazariy hamda ijodiy-pedagogik yondashuv asosida yoritiladi. Tadqiqotda musiqiy ta’lim jarayonining o‘ziga xos jihatlari, xususan, ijrochilik amaliyoti, eshitish qobiliyati, tahliliy tafakkur, ijodiy fikrlash va reflektiv faoliyat omillari hisobga olingan holda mustaqil ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi metodik mexanizmlar asoslab beriladi. Kredit-modul tizimi doirasida talabaning o‘quv yuklamasi, mustaqil o‘rganish faoliyati, raqamli pedagogik vositalar, refleksiv baholash va kompetensiyaviy yondashuvning o‘zaro uyg‘unlashuvi asosida musiqiy fanlarni o‘qitishning zamonaviy modeli tavsiflanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8448 2026-01-24T22:53:05+05:00 Gulmira Odilovna Odilova

Mazkur maqolada musiqa ta’limi yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarda ritmik kompetensiyani shakllantirish va rivojlantirish masalalari zamonaviy pedagogik, psixologik hamda metodik yondashuvlar nuqtai nazaridan tahlil etiladi. Tadqiqot jarayonida ritm tushunchasining musiqiy tafakkur, ijrochilik madaniyati hamda pedagogik faoliyat tizimidagi funksional o‘rni yoritilib, ritmik kompetensiyaning shakllanishi murakkab, ko‘p bosqichli va integrativ pedagogik jarayon sifatida talqin qilinadi. Ritmik sezgi, vaqtni anglash, harakat va eshitish koordinatsiyasi, tahliliy idrok hamda ijodiy faoliyat uyg‘unligi asosida ritmik kompetensiyaning rivojlanish mexanizmlari ilmiy jihatdan asoslanadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8449 2026-01-24T22:53:12+05:00 Fotimaxon Ibragimjonova Fotimaxonibrohimjonova@gmail.com

Ushbu maqolada diqqatning psixologik tabiati, uning asosiy xususiyatlari hamda inson faoliyatidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, kognitiv psixologiya va neyropsixologiya yutuqlari asosida diqqatni boshqarish va rivojlantirishning zamonaviy metodlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotlar diqqat jarayonining murakkab ko‘p komponentli tizim ekanligini, shuningdek, uning samarali boshqarilishi insonning kognitiv faoliyat va samaradorlik darajasiga bevosita ta’sir qilishini ko‘rsatadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8450 2026-01-24T22:53:19+05:00 Dilfuza Ismoilova Malika Olim qizi Roziqova

Ushbu maqolada emotsiyalar va affektlarning inson xulq-atvoridagi roli tahlil qilinadi. Emotsiyalar va affektlar insonning qaror qabul qilish, ijtimoiy munosabatlar, motivatsiya va kundalik faoliyatdagi xatti-harakatlariga qanday ta’sir qilishi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada emotsiyalarni boshqarish va ularni ijobiy shaklda ishlatish usullari ham keltiriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, emotsiyalar va affektlar insonning psixologik holati va ijtimoiy muvaffaqiyatiga bevosita ta’sir qiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8451 2026-01-24T22:53:23+05:00 Юлдузхон Маъмуржон-кизи Камолова yulduzkhonk5155@gmail.com

В условиях современного развития системы образования проблема социальной и образовательной инклюзии детей с нарушениями слуха приобретает особую актуальность. Несмотря на расширение нормативно-правовой базы и внедрение инклюзивных моделей обучения, дети с ограниченными слуховыми возможностями продолжают сталкиваться с барьерами в коммуникации, учебном взаимодействии и социальной адаптации, особенно на этапе начального общего образования. В статье рассматривается социально-педагогический потенциал цифровых педагогических средств как инструмента преодоления указанных барьеров и расширения возможностей участия детей с нарушениями слуха в образовательной и социальной жизни школы. Целью статьи является теоретико-педагогический анализ роли цифровых технологий в формировании условий социальной и образовательной инклюзии детей с нарушениями слуха в начальной школе. В работе обобщаются современные научные подходы к инклюзивному образованию, анализируются педагогические механизмы влияния цифровых средств на коммуникативную активность, учебную вовлечённость и социальное взаимодействие обучающихся. Особое внимание уделяется роли школы, педагога и семьи в организации цифровой инклюзивной среды. Результаты анализа позволяют рассматривать цифровые педагогические средства не только как вспомогательный элемент коррекционной работы, но и как значимый социально-педагогический ресурс, способствующий снижению образовательного неравенства, укреплению социальной включённости и повышению качества инклюзивного образования детей с нарушениями слуха.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8452 2026-01-24T22:53:27+05:00 Buxalichaxon Farxodjon qizi Sobirjanova buxolichas@gmail.com

Ushbu maqolada kelajak o‘qituvchilarini tayyorlash jarayonida sun’iy intellektdan samarali foydalanish ijtimoiy-pedagogik muammo sifatida tahlil qilinadi. Hozirgi 21-asr texnologiyalar asrida sun’iy intellekt hayotimizning ajralmas qismi bo‘lib qolmoqda. Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt vositalari ta’lim tizimiga tobora chuqur kirib borar ekan, pedagoglarning zamonaviy texnologiyalarni o‘zlashtirish darajasi muhim ahamiyat kasb etmoqda. Agar biz kelajakdagi o‘qituvchilarni faqat dars o‘tishga emas, zamonaviy texnalogiyalardan mas’uliyat bilan foydalanishga o‘rgatsak ular zamonaviy, raqamli dunyoga tayyor, ilg‘or fikrlovchi pedagog bo‘la oladi. Buni amaliyotga tadbiq etish o‘qituvchining kasbiy o‘zligini, axloqiy mas’uliyatini va texnalogiyalarga teng kirish imkonini ta’minlash muammolarini keltirib chiqaradi. Ushbu tadqiqotda esa bu jarayondagi ijtimoiy-pedagogik muammolarni jumladan, axloqiy mas’uliyat, texnalogiyadan to‘g‘ri foydalanish, bilimni baholashdagi adolat kabilar yoritiladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8454 2026-01-24T22:53:34+05:00 Mukarram Safar-qizi Xujamiyorova m_xojamiyorova@gmail.com

Mazkur maqolada badiiy muhit tushunchasi hamda uni shakllantirishda tasviriy san’at, amaliy san’at va dizaynning ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Maqolada qadimgi Rim shaharsozlik tajribasi, XVIII-XIX asrlarda Yevropa estetik tafakkurining rivoji va dizayn tafakkurining shakllanishi uzviy tarixiy jarayon sifatida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, jamoat makonlari va ochiq bo‘shliqlarda buyumlar olamini estetik idrok etish masalalari zamonaviy dizayn yondashuvlari bilan bog‘liq holda yoritilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8453 2026-01-24T22:53:29+05:00 Mohirjon Adhamjon-o‘g‘li Oktyabrov Oktyabrovmohirjon1995@gmail.com

Ushbu maqolada rangtasvir darslarida talabalarning mustaqil ijodiy faoliyatini rivojlantirishda master-klass metodining o‘rni yoritilgan. Master-klassning ta’lim jarayonidagi vazifalari, uning talabalarda amaliy ko‘nikma, kuzatuvchanlik, badiiy tafakkur va o‘z ishiga tanqidiy yondashuvni shakllantirishdagi ahamiyati tahlil etilgan. Shuningdek, mazkur metod orqali rang, shakl, yorug‘lik, kompozitsion yechim kabi tasviriy san’at unsurlarini o‘rgatishning samarali jihatlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, master-klass mashg‘ulotlari talabaning ijodiy izlanishga bo‘lgan qiziqishini oshirishi, mustaqil ishlarni tashkil etish jarayonini yengillashtirishi va o‘ziga xos badiiy tajriba orttirishiga xizmat qilishi aniqlangan. Maqola mazmuni rangtasvir fanini o‘qitishda amaliy mashg‘ulotlar sifatini oshirish hamda talabalarning mustaqil ijodiy rivojlanishini ta’minlash uchun muhim ilmiy-pedagogik tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8455 2026-01-24T22:53:35+05:00 Baxtiyar Djabbarovich Avazov

Mazkur maqola Yangilanayotgan O‘zbekistonda gender tenglikni ta’minlash va bu boradagi siyosatni tahlil etadi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8456 2026-01-24T22:53:43+05:00 Dilafro‘z Dilmurod-qizi Qayumova

Ushbu maqolada bo‘lajak pedagogika o‘qituvchilarining diagnostik kompetensiyalarini takomillashtirishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan samarali foydalanishning dolzarbligi tahlil etiladi. Pedagog kadrlar tayyorlash jarayoniga AI vositalarini joriy etish, ularning imkoniyatlari va cheklovlari, shuningdek, bu texnologiyalar yordamida o‘quvchilarning ehtiyojlarini aniqlash, individual yondashuvlarni shakllantirish hamda ma’lumotga asoslangan pedagogik qarorlar qabul qilish mexanizmlari yoritiladi. Etik me’yorlar va uzluksiz malaka oshirish tizimidagi islohotlar asosida bir qator amaliy taklif va tavsiyalar ilgari suriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8457 2026-01-24T22:53:50+05:00 Z.X.Qulboyev zohid.qulboyev@bk.ru

Ushbu maqolada qayta tiklanuvchi energiya manbalari mavzusini o‘qitish jarayonida qo‘llanilayotgan zamonaviy pedagogik yondoshuvlar, mavjud muammolar va ularning samarali yechimlari tahlil qilinadi. Tadqiqot Jizzax politexnika institutida olib borilgan kuzatuvlar, so‘rovnomalar hamda o‘qituvchilarning amaliy tajribalariga asoslangan. Natijalarga ko‘ra, loyiha asosida o‘qitish, STEAM integratsiyasi, raqamli laboratoriyalar va muammoga asoslangan o‘qitish usullari talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishini sezilarli oshiradi. [1][2][3]

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8458 2026-01-24T22:53:53+05:00 Gullola Nuriddinova Ilmiy rahbar: R.Turg‘unboyev

Ushbu maqolada zamonaviy axborot jamiyatida kutubxonalarning yoshlarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish jarayonidagi o‘rni va vazifalari tahli qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi kutubxonani nafaqat kitob ombori, balki faol ilmiy-ma’rifiy, metodik va kommunikativ markaz sifatida qayta ko‘rib chiqish zarurligini asoslashdan iborat. Muallifning fikricha, ilmiy dunyoqarash tarkibiy qismlari sifatida tanqidiy fikrlash, axborot savodxonligi, ilmiy axborot manbalarini izlash va baholash, shuningdek, ilmiy axloq tamoyillarini egallash ko‘rib chiqiladi. Maqolada kutubxonalarning ushbu jihatlarni rivojlantirishdagi imkoniyatlari tizimli bayon etilgan. Xulosa qilib aytganda, kutubxonalar yoshlarni fan bilan bog‘liq faoliyatga jalb qilish, ularning qidiruvchanlik qobiliyatini oshirish va jahon ilmiy rivojlanish tendentsiyalari haqida xabardor qilish orqali jamiyatning intellektual salohiyatini oshirishga xizmat qilishi aniqlandi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8459 2026-01-24T22:54:00+05:00 Sirojiddin Jomoldin-o‘g‘li Komoldinov

Ushbu maqolada manzara rangtasvirida kompozitsiya, rang va koloritning badiiy-ifodaviy ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Ranglarning o‘zaro munosabati, yorug‘-soya, refleks va valyor tushunchalarining manzara tasviridagi o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, naturani kuzatish jarayonida yorug‘lik muhiti, ob-havo holati, fasl va kunning turli vaqtlaridagi rang o‘zgarishlarini to‘g‘ri idrok etishning ahamiyati yoritiladi. Maqolada rangtasviriy xatolarning kelib chiqish sabablari va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatilib, manzara etyudlarini bajarishda umumiy kolorit va rang uyg‘unligini saqlash masalalari asoslab beriladi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8461 2026-01-24T22:54:11+05:00 Xadichabonu Shokirjon-qizi Shavkatova xadichabonushavkatova5@gmail.com Ilmiy rahbar: N.B.Goipova

Mazkur maqolada inklyuziv ta’lim tushunchasi, mohiyati, dolzarbligi, ta’limdagi va jamiyatdagi o‘rni keng yoritilgan. Unda alohida ehtiyojga muhtoj bolalarni umumiy ta’lim jarayoniga integratsiya qilish va ularga sifatli ta’lim berish zarurati ta’kidlanadi. Inklyuziv ta’lim yondashuvi orqali jamiyatda tenglik, ijtimoiy integratsiya va bag‘rikenglik rivoj topadi. Maqolada shuningdek, diffekti bor bolalar va shaxslarni korreksiya qilish haqida ma’lumotlar yoritilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8463 2026-01-24T22:54:18+05:00 Elmurod Maxmudjonovich Tajiboyev

This article analyzes the essence and significance of developing the skills of listening to national music in the higher education system. It discusses how national music contributes to the spiritual and aesthetic development of students, the formation of their aesthetic taste and cultural literacy, as well as the development of their creative activity and independent thinking skills. The study highlights the educational role of national music, the effectiveness of interactive approaches, and the use of information and communication technologies in modern educational processes. Additionally, the article emphasizes that listening to national music helps cultivate patriotism, respect for cultural heritage, and awareness of national identity among students. Keyword: snational music, listening skills, aesthetic culture, higher education, spiritual education, creative activity, interactive approach, information and communication technologies

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8465 2026-01-24T22:54:26+05:00 Maksud Ravshanov Khurshida Tursunova Laylo Kholiyeva

This article explores the implementation of a project-based learning (PBL) method for teaching the topic of vitamins to 7th-grade students. PBL is a dynamic classroom approach that actively engages students in real-world, meaningful projects, fostering deeper understanding and retention of scientific concepts. By integrating inquiry, collaboration, and creativity, PBL transforms abstract topics like vitamins into tangible, experiential learning. This article discusses the theoretical foundations of PBL, outlines a detailed project framework for teaching vitamins, and reflects on the pedagogical benefits, including enhanced critical thinking, interdisciplinary connections, and lifelong healthy habits.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8467 2026-01-24T22:54:38+05:00 Xaydarjon Odilboyevich Jurayev

Ushbu maqolada xarakter aksentuatsiyasi va uning psixologik jixatlari , ushbu konsepsiyaga tayangan xolatda shaxsni ijtimoiy psixologik jixatdan qo’llab quvatlashning psixologik nazariy va amaliy tomonlari yoritilgan, xarakter aksentuatsiyasini xar bir shaxsda o’ziga xos ijobiy va salbiy tomonlari uchrashi bu esa unga shaxslararo munosabatlariga ta’sir etishning nazariy jixatdan yoritilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8469 2026-01-24T22:54:44+05:00 Юлдузхон Маъмуржон-кизи Камолова yulduzkhonk5155@gmail.com

В статье рассматриваются вопросы проектирования цифровой образовательной среды для развития речи у детей с нарушением слуха, обучающихся на узбекском языке, на основе педагогико-дидактического подхода. В исследовании анализируются теоретические, методические и структурные основы организации компьютерных программ, веб- и мобильных приложений, а также робототехнических технологий как единой интегрированной системы. В статье предложена структурно-функциональная модель цифровой образовательной среды, в которой научно обоснована взаимосвязь целевого, содержательно-дидактического, технологического, адаптивно-управленческого и мониторингово-аналитического блоков. Также раскрываются методические условия проектирования цифровой среды, принципы индивидуальной адаптации и возможности инклюзивного подхода. Результаты исследования показывают необходимость организации цифровой образовательной среды не как совокупности случайных технологических средств, а как научно обоснованной педагогической системы, направленной на развитие речи. Статья имеет научно-методическое значение для специалистов в области специальной педагогики, логопедии и сурдопедагогики, а также для разработчиков цифровых образовательных продуктов.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8460 2026-01-24T22:54:10+05:00 Дилдора Зафар-кизи Пулатова

В данной статье рассматриваются роль и значение самостоятельного обучения в условиях реформ, реализуемых в системе высшего образования Республики Узбекистан. На основе внедрения кредитно-модульной системы проанализированы особенности организации студентоцентрированного обучения, раскрыто содержание понятия самостоятельного обучения и его педагогические основы. Кроме того, рассмотрены сущность самостоятельного обучения, его отличительные особенности по сравнению с традиционным обучением, а также цели, задачи, формы и методы его организации. В статье обоснована роль самостоятельного обучения в развитии активности обучающихся, их ответственности, критического и творческого мышления. Результаты исследования свидетельствуют о том, что эффективная организация самостоятельного обучения в образовательном процессе высшей школы способствует расширению возможностей подготовки конкурентоспособных специалистов.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8462 2026-01-24T22:54:16+05:00 Nodir Gʻiyosaliyevich Xidirov Rushana Gʻolib qizi Yoqubova

Ushbu maqolada O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalari sektoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar oqimini jadallashtirishda fiskal barqarorlikning institutsional va makroiqtisodiy ahamiyati kompleks tahlil qilindi. Tadqiqot doirasida davlat byudjeti muvozanati, fiskal intizom hamda davlat qarzi barqarorligi ko‘rsatkichlarining “yashil” loyihalar uchun investitsiya muhitiga ta’siri baholandi. Empirik va qiyosiy tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, muqobil energetika loyihalari katta kapital talab qilishi va uzoq muddatli qaytimga egaligi sababli, fiskal barqarorlik investitsion risklarni kamaytirishda asosiy omil hisoblanadi. Olingan xulosalar asosida muqobil energetika sektorida investitsiya faolligini oshirishga qaratilgan fiskal siyosatni takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8464 2026-01-24T22:54:25+05:00 Gulruh Djumanazarovna Xasanova Madinabonu Hakim qizi Hamroyeva

Ushbu maqolada kichik biznesning Buxoro viloyati iqtisodiyotidagi ahamiyati, o‘sish dinamikasi, faoliyat yuritayotgan sub’yektlar soni, bandlikni oshirishga ta’siri va davlat tomonidan taqdim etilayotgan qo‘llab-quvvatlash choralari yoritiladi. Shuningdek, viloyatida kichik biznesni rivojlantirish va boshqarishda qo‘llaniladigan yo‘llar va metodlarni o‘rganish, sohada mavjud muammolarni tahlil qilish, aniqlash, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar hamda aholini ish bilan ta’minlashga xizmat qiladigan strategik takliflar keltirilgan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8466 2026-01-24T22:54:38+05:00 Gulruh Djumanazarovna Xasanova Mironshoh Mehriddin-o‘g‘li Sayriddinov

Ushbu maqolada kambag‘allikni qisqartirishda kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishning ahamiyati to‘g‘risida fikr yuritilgan. Maqolada kambag‘allik va iqtisodiy taraqqiyot o‘rtasidagi bog‘liqlik, kichik biznes va tadbirkorlikning jamiyatda o‘zgarishlarga olib kelishidagi o‘rni, shuningdek, bu sohadagi innovatsion yondashuvlar, hukumatning roli va jamiyatni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari o‘rganilganib chiqilgan. Shuningdek, maqolada iqtisodiy barqarorlikka erishish uchun kichik biznesni rivojlantirish va tadbirkorlikni rag‘batlantirishning muhim omillari tahlil qilingan.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8468 2026-01-24T22:54:44+05:00 Зарина Хасановна Джураева khashimovazarina@gmail.com

В статье проводится лексикографический анализ гастрономических заимствований в узбекской лексической системе на материале французских терминов, проникших в язык преимущественно через посредство русского. Рассматриваются историко-культурные предпосылки заимствования, пути адаптации и современное функционирование гастрономической лексики в узбекском языке. На основе данных толковых и этимологических словарей выявляются особенности семантического развития, стилистической нейтрализации и лексикографического описания заимствованных единиц. Делается вывод о значимости гастрономических заимствований как отражения межкультурных контактов и как важного компонента национальной языковой картины мира.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026 https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8470 2026-01-24T22:54:48+05:00 Зарина Хасановна Джураева khashimovazarina@gmail.com

В статье рассматриваются современные лексикографические подходы к описанию гастрономической лексики с акцентом на идеографическую классификацию и семантическое моделирование. Анализируются принципы отбора, систематизации и интерпретации гастрономических терминов и глаголов в одно- и двуязычных словарях, а также роль культурного контекста и переводной эквивалентности. Обосновывается значимость идеографических словарей гастрономической лексики как инструмента межкультурной коммуникации, перевода и языкового образования.

2026-01-24T00:00:00+05:00 Copyright (c) 2026