Klassik musiqa tinglashda musiqachining intellektual o‘zini o‘zi boshqarishi va miya faoliyatini psixofiziologik o‘rganish

Abstract

Klassik musiqa inson miyasi va musiqachi faoliyatiga murakkab psixofiziologik ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada klassik musiqa tinglash jarayonida musiqachining intellektual o‘zini o‘zi boshqarishi va miyaning turli psixofiziologik mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, musiqiy materialni tinglash va idrok qilish faqat eshitish sezgisi bilan cheklanmaydi, balki kognitiv funktsiyalar, e’tibor, xotira va emotsional nazorat bilan chambarchas bog‘liq. Musiqachi tinglayotgan asarni analiz qilganda, miyaning frontal, temporal va limbik zonalari faol ishlaydi, bu esa intellektual nazorat va emotsional balansni saqlashga yordam beradi. Shuningdek, ritm, melodiya va garmoniya elementlarini anglash jarayonida motor korteks va vizual xotira ham faollashadi, bu ijro va interpretatsiya jarayonida integratsiyalashgan tizimni hosil qiladi.